جیزما قارا

یادیما سپیلیر اولدوزلار

ایپیم قیریلدی بو اوتاغین ایچینده

نکواریم باشیما چئوریلدی

آدامین سومویونه دوشور او پنجره

ناغارا سسی گلیر گؤیدن

سیاحته چیخیرام بارماقلاریملا

اریییر بولودلار

نوتلارین یاغمورلارین ایچینده

ایسلانیرام سنین هاوانا

سطیر سطیر سفئهله­ییرم سنی

احتیمالینا دوشورم

واریانتلارینا سؤز یوخ

ایماژلارینی قیریلان ایپیمه سریرم

رنگین قاریشیر قاتماقاریشیق قلبیمه

اله­نیر الیمه اللرین

منی اؤزومدن چیخارتما هله!

سسینی باشینا آتینجاق

آل منی سسی­نین ایچینه

ریتملرینده دینجلمک ایسته­ییرم

آدیندان سوزولور آی ایشیغی

یادیما سپیلیر اولدوزلار

Yadıma səpilir ulduzlar

İpim qırıldı bu otağın içində

Nəkvarım başıma çevrildi

Adamın sümüyünə düşür o pəncərə

Nağara səsi gəlir göydən

Səyahətə çıxıram barmaqlarımla

Əriyir buludlar

Notların yağmurların içində

İslanıram sənin havana

Sətir sətir səfehləyirəm səni

Ehtimalına düşürəm

Varyantlarına söz yox

İmajlarını qırılan ipimə sərirəm

Rəngin qarışır qatmaqarışıq qəlbimə

Ələnir əlimə əllərin

Məni özümdən çıxartma hələ!

Səsini başına atıncaq

Al məni səsinin içinə

Ritmlərində dincəlmək istəyirəm

Adından süzülür ay işığı

Yadıma səpilir ulduzlar

مني يوخو گؤرسونلر آغاجلار…!

باشقا يول يوخ

بو مئشه­دن کئچمه­يه

ايختييارينيز اولماياجاق

رسميني چکيرم

آجگؤز تولکونو سيزين اوچون

زيندانلاري آپاراجاقلار سو آلتينا

ديکدابان آغاجلارين خول ـ بوداغيندا

اسنيه­جک توراخايلار

رنگي قاچاجاق بولودلارين

ايختييارينيز اولماياجاق

نيققيلداياجاق قانيميزا

اتيميزين دامارلاري

گودله­جک آغاجلارين کؤلگه­سي

اي مئشه­نين صاحیبي!

دیرناقلاریمی پای گتیرمیشم

-ايختييارينيز  اولماياجاق!-دئمه منه.

روحومو باسدير قورو آغاجلارين ديبينه

انگي قيفيللانسين تورپاغين

مني يوخو گؤرسونلر آغاجلار…!

məni yuxu görsünlər ağaclar…!

Başqa yol yox

Bu meşədən keçməyə

İxtiyarınız olmayacaq

Rəsmini çəkirəm

Acgöz tülkünü sizin üçün

Zindanları aparacaqlar su altına

Dikdaban ağacların xol-budağında

əsnəyəcək toraxaylar

rəngi qaçacaq buludların

İxtiyarınız olmayacaq

Nıqqıldayacaq qanımıza

ətimizin damarları

güdələcək ağacların kölgəsi

Ey meşənin sahibi!

Dırnaqlarımı pay gətirmişəm

-ixtiyarınız  olmayacaq!-demə mənə.

Ruhumu basdır quru ağacların dibinə

əngi qıfıllansın torpağın

məni yuxu görsünlər ağaclar…!

داشلار (6)

1

داش اوستونده اَیله­شن قوجا

چلییینی گؤیه توتوب

تانریدان یاغمور ایسته­ییر

بولودلاری هارداسا گیزلتمیشدی تانری

آخی بیر زامانلار

داشلارلا تانری­نین آراسیندا

بؤیوک بیر موحاریبه گئدیردی

مینلر ایل داشلار

تانرییا غالیب گلمیشدی

تانری داشلارین آجیغینا

یاغدیرمادی بولودلارینی

گؤره­سن داشلار

یئنه آیاغا قالخاجاقلارمی؟!!

2

من بیر موغانلی­یام؟!!

بونا امین دئییلم!

من بیر آذربایجانلی­یام؟!!

بونا امین دئییلم!

من بیر تورکم؟!!

بونا امین دئییلم!

من بیر اینسانام؟!!

بونا امین دئییلم!

من بیر جانلی­یام؟!!

بونا امین دئییلم!

من بیر داشام

قارغالار یووا سالیب قولاغیمدا

اووجومدا اؤلو گؤیرچین

باشیمدا قورویوب زئیتون یارپاقلاری

قانقاللار بیتیب آیاقلاریمین دیبیندن

ترپنمه­یه گوجوم چاتمیر

اوره­ییم داش دویونه دوشوب

منی بو طیلیسمدن قورتاران اولاجاقمی؟!!

بونا امین دئییلم!

ایستسز

داش گؤوده­­می جیزیب

یادیگار اولاراق

یازا بیلرسیز

آدینیزیلا سوی آدینیزی

اینجیمه­رم

بونا امینم!

3

داشلارا ایناندیلار

داشلاری قازدیلار

داشلارین اوستونه

اؤزلرینی یازدیلار

داشلار اولماسایدی

اینانمازدیق

داشلاردان کؤچوردوب

اونلاری یازدیق

4

داشلار اوچاجاقلار بو گئجه

آللاهین درگاهینا

یالواراجاقلار آللاها

آللاه سسلنه­جک

سسی قاریشاجاق داشلارا

آغلایاجاق آللاه

گؤز یاشلاری یویاجاق

بوتون داشلارین گوناهینی

داشلار یئنه ده موقدس­لشه­جکلر

آللاهلیقلاری یویولاندان سونرا

Daşlar (6)

1

Daş üstündə əyləşən qoca

Çəliyini göyə tutub

Tanrıdan yağmur istəyir

Buludları hardasa gizlətmişdi tanrı

Axı bir zamanlar

Daşlarla tanrının arasında

Böyük bir muharibə gedirdi

Minlər il daşlar

Tanrıya ğalib gəlmişdi

Tanrı daşların acığına

Yağdırmadı buludlarını

Görəsən daşlar

Yenə ayağa qalxacaqlarmı?!!

2

Mən bir muğanlıyam?!!

Buna əmin deyiləm!

Mən bir azərbaycanlıyam?!!

Buna əmin deyiləm!

Mən bir türkəm?!!

Buna əmin deyiləm!

Mən bir insanam?!!

Buna əmin deyiləm!

Mən bir canlıyam?!!

Buna əmin deyiləm!

Mən bir daşam

Qarğalar yuva salıb qulağımda

Ovcumda ölü göyərçin

Başımda quruyub zeytun yarpaqları

Qanqallar bitib ayaqlarımın dibindən

Tərpənməyə gücüm çatmır

Ürəyim daş düyünə düşüb

Məni bu tilismdən qurtaran olacaqmı?!!

Buna əmin deyiləm!

İstəsəz

Daş gövdəmi cızıb

Yadıgar olaraq

Yaza bilərsiz

Adınızıla soy adınızı

İncimərəm

Buna əminəm!

3

Daşlara inandılar

Daşları qazdılar

Daşların üstünə

Özlərini yazdılar

Daşlar olmasaydı

İnanmazdıq

Daşlardan köçürdüb

Onları yazdıq

4

Daşlar uçacaqlar bu gecə

Allahin dərgahına

Yalvaracaqlar allaha

Allah səslənəcək

Səsi qarışacaq daşlara

Ağlayacaq allah

Göz yaşları yuyacaq

Bütün daşların günahını

Daşlar yenə də müqəddəsləşəcəklər

Allahlıqları yuyulandan sonra

بو

منم

آد

خرچنگ­لییی

توتان

 آدام

کیچیلیر، بؤیویور، بؤیو اولور سانجیر، سانجیلانیر، سریلیر، سورولور، سورو ـ سورو سورونور، سومسونور، سورگون دوشور، اوشویور. شؤنگویور، اؤگویور، قابیق اولور جانلارا، هوپور قانلارا آد. آدام آدیندان قاباغا کئچه بیلمیر. کؤلگه­سی اولمور، آدین آلتیندا ایتیر، باتیر آدام.

سس- کوی سالمایین! بوراسی بازار ائرته­سی، یولونوز اؤته­سی اولسادا بیر آز مارکلارا دیقتلی اولون. مانکنلر گولومسه­ییر. هانسی مارکلی پالتارلاردان چوخ خوشونوز گلیر؟!! بیریسی قارا، بیریسی آغ، بیریسی قیرمیزی، بیریسی ساری، بیریسی آلا ـ بولا و بیریسی... نمنمنه رنگلی پالتارلاری سئویر. هر کس اؤزونه اویغون پالتار آلیر. آلوئرچی­لر پول قازانما زوروندادیرلار. گؤره­سن هانسی مارکلی یا هانسی رنگلی پالتارلار چوخ ساتیلیر؟!! بیز یالنیز آغینا بوزونا باخمایاراق، ان مشهور مارکلی پالتارلاری آلماق نیتینده­ییک. پالتارلارین کئیفیتی بیزیم اوچون اؤنملی دئییل. اؤنملی بورادا ان چوخ ساتیلان هانسی مارکدا اولان پالتاردیر. بوراسی بازار، آدلار ساتیشا قویولور. هر نه آددان باشلانیر. آدام اؤزونو کئچیر، آدینا یئتیشیر، آدینا باغلانیر، آدییلا باغلاییر. آداملار آدا باغلانیر، کؤله اولور، کول اولور، سویویور.

بیر آز آدیما باخیرام، اونو خیردالاییب، اؤزومه خیانت ائتدیییمی دوشونورم. خایین منم، آدام اولونجاق، آد اولدوم. ایللر بویو گئجه ـ گوندوز چالیشدیم، ووروشدوم. قازانجیم قانسیز، قاناجاقسیز آد اولدو. هر یئره باخدیم اؤزومو گؤردوم، قادامی آلان چوخ اولدو، قادامی آلمادی، آدیما قوربان کسدی، آدیما آند ایچدی. ایچیلدی آداملیغیم، داها آدام ـ مادام اییسی گلمه­دی مندن. آدیم گولدو، سئویندی، اؤزوم گوله بیلمه­دیم، سئوینمه­دیم.

اویونجاق اولدوم آدیمین الینده، ایچیم اویولدو، اویودوم ایچیمده، اوزولدو ایچیم، اؤزومدن قیراغا اوزه بیلمه­دیم. ایچیمده قالدیم، چیخا بیلمه­دیم، آداملیغیم آدیمین ایچینده قالدی.

اونون بونون آغزینا دوشدوم…! اونون بونون دیل ازبری اولدوم، آد نامینه، اؤزومو ایتیردیم، اؤزگه­لرین دیلینده آختاردیم اؤزومو. بیلیردیم بئله اولاجاق! هئچ بیر حقیقته اویغون اولمایان، حقیقت اولاجاق آخیر-عاقیبتیم.

ـ منی راحات بوراخ!ـ دئدیم. راحات بوراخمادی. قاچدیم، آردیمجا گلدی. گوله ـ گوله یئنه ده تورباسینا سالدی. منی قزئتلره، درگی­لره، سایتلارا، تیلویزیورلارا تؤکدو. فاصیله اعلان اولدو، تؤکولدوم رئکلاملارا.

یامان گونلردیر، منی یامانلایان اولسایدی، یامان گونوم آزالاردی. ازیک بوزوکلویومو بو قدر شیشیرتمزدیم، آقراندیسمان مرضچی­لییی توتمازدیم. بو منم آد خرچنگ­لییی توتان آدام.

اؤزوم اؤزومون باشینا اویون آچدیم. اویون آچیلیدی. کپنکلرین اوچوشونو اونوتدوم، اؤزوم کپنک اولدوم. اؤزومو چیچک ساناراق، اوچدوم اؤزومون باشیمین اوستونده. آریلار سانجدی، شیشدیم.

سونرا یازدیم، پهلیوان اداسینی چیخارتدیم. آد بازاریندا مجمئیی جیردیم. آدیم باشیمین اوستونده اولارکن، اویناتدی من. من مندن آیریلمادیم یئنی بیر من اولدوم منلندیم.  بو اویوندا من آدیملا دارتیشسام دا، یالنیز آد غالیب گلدی منه. من مغلوب اولدوم اؤز آدیما.

آرتیق منی ایحاطه­سینه آلیب آد.  آدیم یئکه­لیر. او قدر یئکه لیر کی، یوکونو داشییا بیلمیرم. من اؤلورم، آدیم منی اؤلدورور، قورت- قوشلارا یئم اولورام، تورپاق اولورام، تورپاغا قاریشیرام.

کیمسه منی آدیمین آلتیندان چیخاردا بیلمیر، چیخیش یولوم یوخدور. یوخ اولسام دا یوخ اولمور آدیم. منی بو آدلاردان قورتاران یالنیز سؤزلر اولا بیلر. سؤزلر آدلارا غالیب گلیرسه، اوندا من اؤزومه  قاییدیرام. آد بازاریندان جانیمی قورتاریب، سؤزلره هوپوروام. شپیر - شوپورومو سؤزلرین آلتینا سریرم. یئنی سرگی­ده، سؤزلر جانلانیر، جان اولور. جانیم ایسارتدن قورتاریر. ماهنی اوخویورام، ماهنیلار جانیما یاییلیر. آدیم ماهنییا چئوریلیر. دونیا گؤزللشیر گؤزلریمده، آدسیز اولان یئرده.

سؤزوم ياشيل‌ليقدان باشلانير                          

تورپاغين آلتيندايديم. اوستومه قارانليغين آغيرليغي تؤكولموشدو. ائله بيل دونيانين آغيرليغي منيم اوستومده‌ايدي. كيمسه‌ منيم وار اولماغيمدان خبري يوخويدو. من خبرسيزلر يوردوندا تك‌ليييمدن داريخاركن، سوسوزلوغومدان قوروموشدوم. مني دويان‌لار دونيالاريندان دويموشدولار و دونياني دونياچي‌لارا باغيشلاميشدي‌لار. هر نه قورو و من ده قورولار ايچينده قورويوردوم. تورپاق هر گون قورو بير آغيرليغا دؤنوردو. و تورپاقدان يارانميش‌لار، تورپاغا اوز چؤندرميشديلر. اوزون زامان ايدي كي ياتميشديم و ياتميش‌لارين يوردوندا بو قارانليغين آغيرليغيندان كيمسه مني اوياتماق ايسته‌ميردي. اويانانلارين ديلينه يئكه بير قيفيل باغلانميشدي. داريخيرديم. بوتون بو قورو وارليغيمدان قورتارماق اوچون اويانماق ايسته‌ييرديم. من اوياق ايديم هر نه‌يي ائشيديرديم آنجاق آياغا قالخا بيلميرديم. آياغا دورماق گرك و آياقدان دوشنلري آياغا قالديرماق گرك ايدي.

شير!… شير!… شير!… ائله بو سس مني يوخودان اويالتدي دوردوم نئچه ايل‌ليك دورغونلوقدان اويانديم. يولونو گؤزله‌ديييم گلدي. تورپاغين داماريندا سئوينج آخينتي‌سي آخدي و منيم وارليغيمدا سئوينمك چيچك‌لندي. سئوينديم و مني سئونلري سئوينديرديم.

اؤز قينيمدان چيخيب تورپاغين دريسيني قوپارداركن گونشين ايلك پارلاق ساچاق‌لاري منيم گؤوده‌مي دارادي.

آخ!… ايشيق!… ايشيق!… نئچه ايل حسرتينده قالديغيم آرزي. بؤيويوردوم و بؤيوكلرين سئويندي‌ييني گؤروردوم. آرتيق بير ياشيل نغمه‌يه چئوريلميشديم و تورپاغين چاتلاغيندان بوي آتيب بويلانيرديم. گونش بويوما اوخشاييردي و من گونشه ساري بوي آتيرديم. يولوم قارانليقدان چكيلركن ايشيق‌ليقدان كئچيردي. بو يول يولسوزلارين يولو ايدي.

ايندي من آرتيق بوي آتميش بير ياشيل يارپاغام و سؤزوم ياشيل‌ليقدان باشلانير. هئچ بير بالتا قورخوسو ايله ياشاميرام، چونكو كؤكوم اَن درين يئرده‌دير. داللاسالاردا يئنه گؤيره‌جه‌يم و يئنه بير يارپاغا چئوريليب ياشيل‌ليقدان دانيشاجاغام، ياشيل‌ليقدان!

∞∞∞∞

آنامین دیلینی کؤکوندن قوپارتدیم!

دونه­نیمیزی…

بویونوموزو…

صاباحیمیزی…

سیلیب سوپوردونوزهر نه­ییمیزی!

سیندیردینیز سیندیق، سیندیرمادیق

سسیمیزایچیمیزه تؤکولدو

یارالاندیق ایچیمیزده

یارا دوشدو ایچیمیزه

چالخالاندیق…

چیلخامیز چیخدی!

بوکولدوک سسیمیزه!

یالینیز اسکیلمه­سین

چیغیر باغیر سالمایین!

هورمه­یین…!

هورکونمه­یین…!

جینایتلرینیزه دؤزه بیلمه­دیم.

عذابلارینا

آغلاماغینا

آغ ساچلارینی یولماغینا

اوزونو دیدیک ـ دیدیک ائتمه­سینه

دؤزه بیلمه­دیم…،

آنامین دیلینی کؤکوندن قوپارتدیم!

داها پان تورکیست اولماغیمیزا بیر بهانه­نیز قالماسین

آنام پانسیز تورک اولدو

تورک آنامین پانینی قوپارتدیم

قاباغینیزا آتدیم

یئیین آنامین پان مارکلی دیلینی

حارامینیزاولسون!

سونرا اؤز مارکینیزی یاپیشدیرین آلنیزا

قویون آلین یازینیز گؤزه چارپسین

یالینیزی آلدینیزسا

آنامین هؤروکلرینه

هورمه­یین داها!

بو گئجه اولدوزلار

داماجاق آنامین گؤزلرینه

یاغاجاق ساچلارینا

 آی ایشیغی

آنامین یاراشیغی

گئدین ایشینیزده

پئشه­نیزده اولون!

د­ده­م هئـ…ی­ِی­ی­ی…!

آنامین دیلینی کؤکوندن قوپارتدیم!

ایتلرین قاباغینا آتدیم!

د­ده­م هئـ…ی­ِی­ی­ی…!

 او قاتیلین قانلی گؤزلری

ان گؤزل ماهنی­نی

قاتیل­لر اوخویورلار

اؤلدوردوکلری آداملارین اوستونده

ان گؤزل ماهنی­نی

قاتیل­لر یازیرلار

داملا – داملا آخان

دیرناقلارینداکی قانلارلا

ماهنی­لار سورونور

قارانلیق اوتاقدان

قانادلانیر قانلارین اوستوندن

قیپ-قیرمیزی

قارایا چالان

ایستی نوت­لار

کؤپوکله­نیر اؤلوم

پیله­ییر قاتیل­لر

گؤیده اوچان کؤپوکلری

او قدر گؤزل اولور

او قدر گؤزل اؤلدورور

سئوینجدن قان دولور قاتیللرین گؤزلرینه

ان گؤزل رسمی

قاتیل­لر چکیرلر

اوره­یه باتیب چیخان

بیچاغین قانیلا

چیله­نیر ساری ایشیغا قاریشان

قیپقیرمیزی قانلار

چکیلیر اؤله­نین رسمی

قاتیلین کؤینه­یینده

ان گؤزل سیقارئت چکمک فیقوراسین

قاتیللر توتورلار

قانلی بارماقلارین آراسیندا

پوفله­نیر اؤلوم

نه گؤزل اولور

قارانلیق اوتاقدا

سیسقا ایشیق آلتیندا

ماسماوی توستولرین آراسیندان

گؤرونن او قاتیلین قانلی گؤزلری

قارا ساچلیم

آی دوغور،

قارا گؤلون ایچیندن.

للک سالیر

قارا تورپاغین بئینینده­کی سودا…

اوزور قارا بالیقلار

آی آداسیندا…

سنین گئجه­نده،

اولدوزلار، سایاقلاییر…!

منیم گئجه­مده،

آی، اوراغا دؤنور…!

اوچارسانمی بو قارا آنلاریمدا؟!!

اوچ…!

اوچسان،

بوتون قارالار

شاهید اولاجاقلار کی،

بو قارا آنلاریمدا

قارا گونلریمین آغ گؤیرچینی

سن اولاجاقسان،

قارا ساچلیم!

QARA SAÇLIM

Ay doğur,

Qara gölün içindən.

Lələk salır

Qara torpağın beynindəki suda…

Üzür qara balıqlar

Ay adasında…!

Sənin gecəndə,

Ulduzlar, sayaqlayır…!

Mənim gecəmdə,

Ay, orağa dönür…!

Uçarsanmı bu qara anlarımda?!!

Uç…!

Üçsan,

Bütün qaralar

Şahid olacaqlar ki,

Bu qara anlarımda

Qara günlərimin

Ağ göyərçini

Sən olacaqsan

qara saçlım!

SAKİT ORMANLARA DOĞRU

Pisliyin zərəəcikləri

Gölə atılmış daş oluram

Hər nə dayrəvi dalğalanır

Uzaqlaşır məndən

Gülürəm…!

Qəhqəhəmin səsində

Gizlənir kədərlərim