جیزما قارا

Asta yeri mən də gəlim dalıncaq

Sarsılmaz deyiləm

Ara bir qorxu

Rahat buraxmır məni

Albomların içindən tapmadım səni

Yaramazın biriydim

Mamıçkama Matişkə almaq istəmirdim

Otomatik olmadan kökləndin

Hamıdan zırrama olsam da

Əyləncə deyildin mənim üçün

mizrabıma düşdünsə

"Mİ- FA- SOLAS"imdən başalandın

Əngim boşaldıqca çaldım havanı

Dam daram dam dam! dim daram dam dam, daram dam!

Ritmini öyrənmək çox çətin olsa da

Ehmal ehmal yola düşdüm

Zor apardı havanı çalmaq

"Asta yeri mən də gəlim danıncaq"

Yolumz ayrı düşməsin

İt aparan olmasın izimizi

آستا یئری من ده گلیم دالینجاق

سارسیلماز دئییلم

آرا بیر قورخو

راحات بوراخمیر منی

آلبوملارین ایچیندن تاپمادیم سنی

یارامازین بیرییدیم

مامیچکاما ماتیشکه آلماق ایستمیردیم

اوتوماتیک اولمادان کؤکلندین

هامیدان زیرراما اولسام دا

اَیلنجه دئییلدین منیم اوچون

میضرابیما دوشدونسه

«می ـ فا ـ سولاسی»ـمدن باشالاندین

انگیم بوشالدیقجا چالدیم هاوانی

دام دارام دام دام! دیمدارام دام دام دارام دام!

ریتمینی اؤیرنمک چوخ چتین اولسا دا

ائهمال ـ ائهمال یولا دوشدوم

زور آپاردی هاوانی چالماق

«آستا یئری من ده گلیم دالینجاق»

یولوموز آیری دوشمه­سین

ایت آپاران اولماسین ایزیمیزی

BURASI İSTANBUL

Bir yanda

"Sultan əhməd"

Bir yanda

Türkün Qızıl bayrağı

Bir yanda

Dəniz quşlarının səsi

Dalğaların səsinə qatışır

Ağ gəmilər

Tüstü buraxarkən ulaşır

BOĞAZı gəmirir

QARA DƏNİZin qarnına girir

Bir yanda

Mən

Süzülməyən çağlarımı

Süzürəm

Süzülürəm

BOĞAZın üstündən keçən

Körpünün altındakı barda

Qupquru boğazıma

Bir neçə ZEYTUN

Bir İstəkan ŞƏRAB

Burası İstanbul

Məzə verir bütün gözəllikləri

Gecəsinə heç bir söz yox

İşıq yağır məscidlərindən

SULTAN ƏHMƏD boş qalmasın deyə

Bir an ALLAHO ƏKBƏR səsi ucalır

HƏYYE ƏLƏSSALAT deyilir

Namaza çağırılır

Hamı yerindən qopur

Qaçha qaç düşür

Mən hələ də boğazdakı

Körpünün altındayam

Allaho Əkbər səsi ucalsa da

Heç qımımda qımıldamır

İstanbul ayaqlarıma düşür

Körpünün ortasında dayanıb

Bir əlimlə avrupanı tuturam

Bir əlimlə asiyanı

Hələ harasıdır

Bir istəkən da süzsələr

Dünyanı fəth edəcəm

بوراسي ايستانبول

بير ياندا

«سولطان احمد»

بير ياندا

تورکون قيزيل بايراغي

بير ياندا

دنيز قوشلاري­نين سسي

دالغالارين سسينه قاتيشير

آغ گميلر

توستو بوراخارکن اولاشير

بوغازي گميرير

قارا دنيزين قارنينا گيرير

بير ياندا

من

سوزولمه­ين چاغلاريمي

سوزورم

سوزولورم

بوغازين اوستوندن کئچن

کؤرپونون آلتينداکي باردا

قوپقورو بوغازيما

بير نئچه زیتون

بير ايستکان شراب

بوراسي ايستانبول

مزه وئرير بوتون گؤزلليکلري

گئجه­سينه هئچ بير سؤز يوخ

ايشيق ياغير مسجيدلريندن

سولطان احمد بوش قالماسين دئيه

بير آن آللاه و اکبر سسي اوجالير

«حي علي­الصلات» دئييلير

نامازا چاغيريلير

هامي يئريندن قوپور

قاچ ها قاچ دوشور

من هله ده بوغازداکي

کؤرپونون آلتيندايام

«آللاه و اکبر» سسي اوجالسا دا

هئچ قيميم دا قيميلدامير

ايستانبول آياقلاريما دوشور

کؤرپونون اورتاسيندا دايانيب

بير اليمله آوروپاني توتورام

بير اليمله آسياني

هله هاراسی­دیر

بیر ایستکان دا سوزسه­لر

دونیانی فتح ائده­رم

Daşlar(3)

1

Parkda fiqor tutan daşlar

Birisinin qoltuğunda kitab

Birisinin əlində çəkiş

Birisinin əlində oraq

Birisi mat – mat qabağa baxır

اروتیسم یا پورنو ؟

ناصر مرقاتی

(نقدی کوتاه بر بحثی فراموش شده)

چند ماهی پیش در یکی از وبلاگ‌های ترک زبان آذربایجان مباحثات غیر منتظره ای پیرامون شعری، که سرایندة آن جسارتا در وبلاگ خود منتشر کرده بود، درگرفته بود. اگرچه نتیجة روشنی از این بحث‌ها بدست نیامد، اما با توجه به کم سابقه‌گی سنت گفت و شنود و بی‌سابقه بودن طرح چنین مقولاتی در ادبیات آذربایجان، و با وجود پاره‌ای از پرخاشگری‌ها، روند بحث‌ها (تا جایی که در وبلاگ منعکس شد) در فضایی قابل قبول و عاری از کینه‌جویی و رنجش‌های عمیق جریان پیدا کرد و این خود باید مهم تلقی شود. اما در رابطه با خود بحث‌ها باید اندکی دقیق‌تر بود.

می‌توان گفت در این بحث‌ها در مجموع چهار گروه به انحاء مختلف شرکت داشتند: گروه موافقین، مخالفین، ناصحین و موافقین منفعل، اما عملا گروه مخالفین و ناصحین به شیو ه‌های مختلف ولی در نهایت با قصدی واحد در سویه‌ی دیگر بحث‌ها فعال بودند در حالی که گروه موافقین منفعل تنها با ارسال کامنت‌هایی نظیر :«خیلی لذت بردم» و نظایر آن چیزی بر مجموعه این بحث‌ها نمی‌افزودند و در واقع خارج از گود به «لنگش کن» خالی قناعت می‌کردند و این امر کفه‌ی ترازو را به نفع گروه مخالفین سنگین‌تر کرده و شدت «وا اخلاقا»، را افزونتر می‌کرد، تا حدی که هنوز بحث‌ها به نتیجه نرسیده، گالیله‌ی ما ضمن تسلیم پا بر زمین کوبید و به‌نجوا به گردی گردو تأکید کرد.

گرچه محتوا و نحوه‌ی بیان شعر می‌توانست از دیدگاه‌های مختلفی مورد بررسی و بحث و فحص قرار گیرد، اما کوشش مباحثین عملا حول پاسخگویی به یک سؤال اساسی دور می‌زد: 

•       «آیا طرح مسائل جنسی در شعر (به طور کلی ادبیات و هنر) درست است یا نه؟»

Sıçan qarası (2)

Bu dönə o yekə baş sıçanla, üz-üzə gəldim. Qurduğum sıçan tələsinə ilişən, dəvələri görərkən, dik atıldı…! Atdana-atdana, baş götürüb qaçmasa da, qorxusundan, qıçları qıçlarına ilişdi. Mat-mat baxıb, yerində donub qaldı.

Otağıma fazilab iysi dolsa da, bir təhər dözdüm. Pəncərəni açdım, yeni hava gəldi, ancaq fazilab iysi çəkilmədi. Hərdən o yekə başını tərpətsə də, nəsə mənə anlatmaq istəyirdi. Nə isə fazilab iysindən onun nə dediyini anlamırdım. Yazıqlığım gəlməsəydi, fazilab iysindən qurtarmaq üçün nəft töküb odlardım onu.

Onun bu qədər yazıq olmağını duymamışdım. Fazilab iysi olmasaydı, otağımda saxlardım onu. Yəqin ki, fazilabda yaşamaqdan yorulub, ev sıçanı olmaq istəyir. Mənim də ev sıçanım olardı, darıxmazdım. Hər gün bir tikə liqvan pəniri atardım qabağına.

Onu bir qazan dolu, dünyanın ən iyli şamposunun içinə atsan da, fazilab iysi getməyəcək canından. Bu iy onun damarlarına dolub, qanında gəzir. Qanını dəyişdirsən də, düzələn deyil. Onun beynindən çəkiməz bu iy.  O yenə batıracaq otağımı. Yenə də, sıçan qarası olacaq otağımda.

سیچان قاراسی (2)

بو دؤنه او یئکه باش سیچانلا، اوز-اوزه گلدیم. قوردوغوم سیچان تله­سینه ایلیشن، دوه لری گؤررکن، دیک آتیلدی…! آتدانا-آتدانا، باش گؤتوروب قاچماسا دا، قورخوسوندان، قیچلاری قیچلارینا ایلیشدی. مات-مات باخیب، یئرینده دونوب قالدی.

اوتاغیما فاضیلاب اییسی دولسا دا، بیر تهر دؤزدوم. پنجره­نی آچدیم، یئنی هاوا گلدی، آنجاق فاضیلاب اییسی چکیلمه­دی. هردن او یئکه باشینی ترپتسه ده، نسه منه آنلاتماق ایسته­ییردی. نه ایسه فاضیلاب اییسیندن اونون نه دئدییینی آنلامیردیم. یازیقلیغیم گلمه­سه­یدی، فاضیلاب ایسسیندن قورتارماق اوچون نفت تؤکوب اودلاردیم اونو.

اونون بو قدر یازیق اولماغینی دویمامیشدیم. فاضیلاب اییسی اولماسایدی، اوتاغیمدا ساخلاردیم اونو. یقین کی، فاضیلابدا یاشاماقدان یورولوب، ائو سیچانی اولماق ایسته­ییر. منیم ده ائو سیچانیم اولاردی، داریخمازدیم. هر گون بیر تیکه لیقوان پنیری آتاردیم قاباغینا.

اونو بیر قازان دولو، دونیانین ان اییلی شامپوسونون ایچینه آتسان دا، فاضیلاب اییسی گئتمه­یه­جک جانیندان. بو ایی اونون دامارلارینا دولوب، قانیندا گزیر. قانینی دییشدیرسن ده، دوزلن دئییل. اونون بئینیندن چکیمز بو ایی.  او یئنه باتیراجاق اوتاغیمی. یئنه ده، سیچان قاراسی اولاجاق اوتاغیمدا.