جیزما قارا

هئچ نه یوخدور بو حیاتدا هئچ نه!  

هئچ اؤزوم ده بیلمیرم نه وار. هر نه وار هئچ نه یوخدور. هئچ نه هئچ نه­یی هئچه چیخارتمیر. هئچ اولماسا هئچ اولور هئچین ایچینده. هاراسینا باخسان یاشاماغا یئرین اولاجاق بو حیاتدا. حئیرتله­نه­جکسن هئچلره. پیچیلدایاجاقسان هر نه­یی هر نه­یه. نه­یینه گرک اولماسا دا، نییه­سینه دوشونوب، نئینه­مک زوروندا اولاجاقسان. نئینک بئله اولماسا دا ائله اولاجاق کی!!! کاری کورونا قاریشاجاق، کورو کارینا.   

کیفیر ائله­مه اونسوز دا کافیر اولان دئییلسن. دئیینیرسن آنجاق یئنه ده دویونله­نیرسن اینانیب،اینانمادیغین گؤزه گؤرونمه­یه­نه. گؤرونوب گؤرونمه سه ده، گیر وئرسن، گیر وئرمه­سن ده، گیرینه کئچمه­یه­جک. کئچسن ده کئچمه سن ده، کئچه­جک بوراندان، اوراندان.   

بوراسی اوراسینا بنزه­میر. بوراسی اوراسینا بنزه­ییر.  بیر آز سویوق اولورسان بوزولورسن. بوزولورسن بوزول، بوزولمورسن بوزولمه! تئزینی بئزینه قوربان وئریرسن. وئریرسن وئر، وئرمیرسن وئرمه! هئچ نه­یه وورولورسان. وورولورسان وورول وورولمورسان وورولما!

 آلمالار هئچ ناحاق یئره گؤیدن دوشمور. دوشونسن آلمالار دوشه­جک، دوشونمه­سن دوشمه­یه­جک. دوشونورسن دوشون، دوشونمورسن دوشونمه! اوشومه­یه دیمز بو یئرلر. یئری گلنده قار دا یاغاجاق، بوز دا باغلایاجاق هرنه. اوشویورسن اوشو، اوشومورسن اوشومه. آشیرسان قاشیندان، قاشییرسان باشینی. ماشینا مینیب ویراژ وئررکن گاز وئریرسن دیبینه­جک. هر نه دیبینه دوشور. دیفیر قویورسان، چالاچوخورا دوشوب قالیرسان. ـ مئره­ته قالاسان!ـ دئییرسن. مئره­ته قالمیر هئچ نه. میرتا بازاریندا اولسان بیلرسن کی هئچ نه یوخدور بو حیاتدا هئچ نه! هئچ هئچه اولورسان یالنیر، ییرغالانیرسان هئچ نه­لرین اوستونده. توستو قوپور آیاقلاریندان. آیاغینی مؤحکم ساخلاسان، هئچ اولماسا هئچ نه ­یه گؤره قالماغا دیر بو حیات.  

بو

منم

آد

خرچنگ­لییی

توتان

 آدام

کیچیلیر، بؤیویور، بؤیو اولور سانجیر، سانجیلانیر، سریلیر، سورولور، سورو ـ سورو سورونور، سومسونور، سورگون دوشور، اوشویور. شؤنگویور، اؤگویور، قابیق اولور جانلارا، هوپور قانلارا آد. آدام آدیندان قاباغا کئچه بیلمیر. کؤلگه­سی اولمور، آدین آلتیندا ایتیر، باتیر آدام.

سس- کوی سالمایین! بوراسی بازار ائرته­سی، یولونوز اؤته­سی اولسادا بیر آز مارکلارا دیقتلی اولون. مانکنلر گولومسه­ییر. هانسی مارکلی پالتارلاردان چوخ خوشونوز گلیر؟!! بیریسی قارا، بیریسی آغ، بیریسی قیرمیزی، بیریسی ساری، بیریسی آلا ـ بولا و بیریسی... نمنمنه رنگلی پالتارلاری سئویر. هر کس اؤزونه اویغون پالتار آلیر. آلوئرچی­لر پول قازانما زوروندادیرلار. گؤره­سن هانسی مارکلی یا هانسی رنگلی پالتارلار چوخ ساتیلیر؟!! بیز یالنیز آغینا بوزونا باخمایاراق، ان مشهور مارکلی پالتارلاری آلماق نیتینده­ییک. پالتارلارین کئیفیتی بیزیم اوچون اؤنملی دئییل. اؤنملی بورادا ان چوخ ساتیلان هانسی مارکدا اولان پالتاردیر. بوراسی بازار، آدلار ساتیشا قویولور. هر نه آددان باشلانیر. آدام اؤزونو کئچیر، آدینا یئتیشیر، آدینا باغلانیر، آدییلا باغلاییر. آداملار آدا باغلانیر، کؤله اولور، کول اولور، سویویور.

بیر آز آدیما باخیرام، اونو خیردالاییب، اؤزومه خیانت ائتدیییمی دوشونورم. خایین منم، آدام اولونجاق، آد اولدوم. ایللر بویو گئجه ـ گوندوز چالیشدیم، ووروشدوم. قازانجیم قانسیز، قاناجاقسیز آد اولدو. هر یئره باخدیم اؤزومو گؤردوم، قادامی آلان چوخ اولدو، قادامی آلمادی، آدیما قوربان کسدی، آدیما آند ایچدی. ایچیلدی آداملیغیم، داها آدام ـ مادام اییسی گلمه­دی مندن. آدیم گولدو، سئویندی، اؤزوم گوله بیلمه­دیم، سئوینمه­دیم.

اویونجاق اولدوم آدیمین الینده، ایچیم اویولدو، اویودوم ایچیمده، اوزولدو ایچیم، اؤزومدن قیراغا اوزه بیلمه­دیم. ایچیمده قالدیم، چیخا بیلمه­دیم، آداملیغیم آدیمین ایچینده قالدی.

اونون بونون آغزینا دوشدوم…! اونون بونون دیل ازبری اولدوم، آد نامینه، اؤزومو ایتیردیم، اؤزگه­لرین دیلینده آختاردیم اؤزومو. بیلیردیم بئله اولاجاق! هئچ بیر حقیقته اویغون اولمایان، حقیقت اولاجاق آخیر-عاقیبتیم.

ـ منی راحات بوراخ!ـ دئدیم. راحات بوراخمادی. قاچدیم، آردیمجا گلدی. گوله ـ گوله یئنه ده تورباسینا سالدی. منی قزئتلره، درگی­لره، سایتلارا، تیلویزیورلارا تؤکدو. فاصیله اعلان اولدو، تؤکولدوم رئکلاملارا.

یامان گونلردیر، منی یامانلایان اولسایدی، یامان گونوم آزالاردی. ازیک بوزوکلویومو بو قدر شیشیرتمزدیم، آقراندیسمان مرضچی­لییی توتمازدیم. بو منم آد خرچنگ­لییی توتان آدام.

اؤزوم اؤزومون باشینا اویون آچدیم. اویون آچیلیدی. کپنکلرین اوچوشونو اونوتدوم، اؤزوم کپنک اولدوم. اؤزومو چیچک ساناراق، اوچدوم اؤزومون باشیمین اوستونده. آریلار سانجدی، شیشدیم.

سونرا یازدیم، پهلیوان اداسینی چیخارتدیم. آد بازاریندا مجمئیی جیردیم. آدیم باشیمین اوستونده اولارکن، اویناتدی من. من مندن آیریلمادیم یئنی بیر من اولدوم منلندیم.  بو اویوندا من آدیملا دارتیشسام دا، یالنیز آد غالیب گلدی منه. من مغلوب اولدوم اؤز آدیما.

آرتیق منی ایحاطه­سینه آلیب آد.  آدیم یئکه­لیر. او قدر یئکه لیر کی، یوکونو داشییا بیلمیرم. من اؤلورم، آدیم منی اؤلدورور، قورت- قوشلارا یئم اولورام، تورپاق اولورام، تورپاغا قاریشیرام.

کیمسه منی آدیمین آلتیندان چیخاردا بیلمیر، چیخیش یولوم یوخدور. یوخ اولسام دا یوخ اولمور آدیم. منی بو آدلاردان قورتاران یالنیز سؤزلر اولا بیلر. سؤزلر آدلارا غالیب گلیرسه، اوندا من اؤزومه  قاییدیرام. آد بازاریندان جانیمی قورتاریب، سؤزلره هوپوروام. شپیر - شوپورومو سؤزلرین آلتینا سریرم. یئنی سرگی­ده، سؤزلر جانلانیر، جان اولور. جانیم ایسارتدن قورتاریر. ماهنی اوخویورام، ماهنیلار جانیما یاییلیر. آدیم ماهنییا چئوریلیر. دونیا گؤزللشیر گؤزلریمده، آدسیز اولان یئرده.

سؤزوم ياشيل‌ليقدان باشلانير                          

تورپاغين آلتيندايديم. اوستومه قارانليغين آغيرليغي تؤكولموشدو. ائله بيل دونيانين آغيرليغي منيم اوستومده‌ايدي. كيمسه‌ منيم وار اولماغيمدان خبري يوخويدو. من خبرسيزلر يوردوندا تك‌ليييمدن داريخاركن، سوسوزلوغومدان قوروموشدوم. مني دويان‌لار دونيالاريندان دويموشدولار و دونياني دونياچي‌لارا باغيشلاميشدي‌لار. هر نه قورو و من ده قورولار ايچينده قورويوردوم. تورپاق هر گون قورو بير آغيرليغا دؤنوردو. و تورپاقدان يارانميش‌لار، تورپاغا اوز چؤندرميشديلر. اوزون زامان ايدي كي ياتميشديم و ياتميش‌لارين يوردوندا بو قارانليغين آغيرليغيندان كيمسه مني اوياتماق ايسته‌ميردي. اويانانلارين ديلينه يئكه بير قيفيل باغلانميشدي. داريخيرديم. بوتون بو قورو وارليغيمدان قورتارماق اوچون اويانماق ايسته‌ييرديم. من اوياق ايديم هر نه‌يي ائشيديرديم آنجاق آياغا قالخا بيلميرديم. آياغا دورماق گرك و آياقدان دوشنلري آياغا قالديرماق گرك ايدي.

شير!… شير!… شير!… ائله بو سس مني يوخودان اويالتدي دوردوم نئچه ايل‌ليك دورغونلوقدان اويانديم. يولونو گؤزله‌ديييم گلدي. تورپاغين داماريندا سئوينج آخينتي‌سي آخدي و منيم وارليغيمدا سئوينمك چيچك‌لندي. سئوينديم و مني سئونلري سئوينديرديم.

اؤز قينيمدان چيخيب تورپاغين دريسيني قوپارداركن گونشين ايلك پارلاق ساچاق‌لاري منيم گؤوده‌مي دارادي.

آخ!… ايشيق!… ايشيق!… نئچه ايل حسرتينده قالديغيم آرزي. بؤيويوردوم و بؤيوكلرين سئويندي‌ييني گؤروردوم. آرتيق بير ياشيل نغمه‌يه چئوريلميشديم و تورپاغين چاتلاغيندان بوي آتيب بويلانيرديم. گونش بويوما اوخشاييردي و من گونشه ساري بوي آتيرديم. يولوم قارانليقدان چكيلركن ايشيق‌ليقدان كئچيردي. بو يول يولسوزلارين يولو ايدي.

ايندي من آرتيق بوي آتميش بير ياشيل يارپاغام و سؤزوم ياشيل‌ليقدان باشلانير. هئچ بير بالتا قورخوسو ايله ياشاميرام، چونكو كؤكوم اَن درين يئرده‌دير. داللاسالاردا يئنه گؤيره‌جه‌يم و يئنه بير يارپاغا چئوريليب ياشيل‌ليقدان دانيشاجاغام، ياشيل‌ليقدان!

∞∞∞∞

Dırnaqlarınla did dəmir dərvazaları

Dadaizmi dağıntılarımı, "Dərləm"⁽¹⁾lərə düzürəm…! Düdüklərin dəbəkliyini dartıram dişimlə. didir dəhşətli deformasiy­am⁽²⁾ dekorasyonları. Darmadağın düşürəm dramatik duraqlarda. Dişimlə dişləyirəm dodaqlarımı. Diyalogların diyaliktiksiz dilindən, dibimin dibinə düşürəm. Düşünürəm doğulmayan doğal döyüntülərimi. Döyünmək, dubleks⁽³⁾ duruşlarla döyüşməkdir.

Dizimin dibindəyəm. Dəvələşmələri duyuram. Döyüşmədən dağılmaq, despotizm⁽⁴⁾ deserləri determinasyonlaşdırır⁽⁵⁾. Dəvələr divlərin, divlər də daragonların⁽⁶⁾ davamıdır. Daragonlar diktatorların damarında dartışarkən, dartınır. Dinamik dinametlər dağıdacaq, dünyanın damarcıqlarını. Dur döşəmələrini doldur dəvələrlə. Dinmə, dinərsən dilini dallayarlar. Dara düşərsən dünyanın dar dəhlizində.

Dur dramatorluq dənini dırdırlanmış dəyirmanlarda dart. Dartınma darmadağın düşmüş davamını. Deterministlər⁽⁷⁾ dartacaqlar düşüncələrini. Döşündə dayanan düşmənlərə düşün. Didişkən düdüklərdən, dərsliklərimiz dolur, dəmlənir dəfinələrimiz. Dərvişlərin düşüklüyünə də düşün. Dualarından daş – düyünə düşmüş dünənimizə düşün. Dön dönülməyən döngələrə. Döndər dönümünü. Dön, dönülmək dönüm dayrəsini düzəltməkdir.

Dilənmə dilənçilərdən dirənim⁽⁸⁾ dirəklərini. Dur diskolarda danslan dəhşətli depreslərini. Depresyonda difraksiyonların⁽⁹⁾ deformasiyasına düş. Depola dünəndən düşən düşkünlüyünü. Dilindən düşməsin dalğacıqlar.

Dərdlərlə dərdləşərkən darmadağın düş. Dırnaqlarınla did dəmir dərvazaları. Daraqla didərgin düşmüş didərginliyini.  

 Din! Dodağını damğalama! Damının divarının damarı dolaşar daşlara. Dibinin dibindən diskin. Dur darlıqların darısqallığından. Diril dar daxmacıqlardan. Donmaz darların darısqallığında damarların.

ətək yazı:

1. dərləm: kolleksiyon.
2. deformasiya: formsuzluq.
3. dubleks: iki qat, iki üzlü.
4. despotizm: istibdad.
5. determinasyon: təyin.
6. daragon: ajdəha.
7. determinist: təqdiri fəlsəfəsinin peyroları.
8. dirənim: üsyan.
9. difraksiyon: inkisar

   دیرناقلارینلا دید دمیر دروازالاری 

  دادائیزمی داغینتیلاریمی،  درلم­لره⁽¹⁾ دوزورم…! دودوکلرین دبکلییینی دارتیرام دیشیمله. دیدیر دهشتلی دئفورماسییام⁽²⁾ دئکوراسیونلاری. دارماداغین دوشورم دراماتیک دوراقلاردا. دیشیمله دیشله­ییرم دوداقلاریمی. دییالوگلارین دییالیکتیک­سیز دیلیندن، دیبیمین دیبینه دوشورم. دوشونورم دوغولمایان دوغال دؤیونتولریمی. دؤیونمک، دوبلئکس⁽³⁾ دوروشلارلا دؤیوشمکدیر.  

  دیزیمین دیبینده­یم. دوه­لشمه­لری دویورام. دؤیوشمه­دن داغیلماق، دئسپوتیزم⁽⁴⁾ دئسئرلری دئتئرمیناسیونلاشدیریر⁽⁵⁾. دوه­لر دیولرین، دیولر ده داراگونلارین⁽⁶⁾ داوامی­دیر. داراگونلار دیکتاتورلارین داماریندا دارتیشارکن، دارتینیر. دینامیک دینامئت­لر داغیداجاق، دونیانین دامارجیقلارینی. دور دؤشمه­لرینی دولدور دوه­لرله. دینمه، دینرسن دیلینی داللایارلار. دارا دوشرسن دونیانین دار دهلیزینده.  

  دور دراماتورلوق دنینی دیردیرلانمیش دییرمانلاردا دارت. دارتینما دارماداغین دوشموش داوامینی. دئتئرمینیستلر⁽⁷⁾ دارتاجاقلار دوشونجه­لرینی. دؤشونده دایانان دوشمنلره دوشون. دیدیشکن دودوکلردن، درسلیکلریمیز دولور، دمله­نیر دفینه­لریمیز. درویشلرین دوشوکلویونه ده دوشون. دوعالاریندان داش - دویونه دوشموش دونه­نیمیزه دوشون. دؤن دؤنولمه­ین دؤنگه­لره. دؤندر دؤنومونو. دؤن، دؤنولمک دؤنوم دایره­سینی دوزلتمکدیر.  

  دیلنمه دیلنچی­لردن دیره­نیم⁽⁸⁾ دیرکلرینی. دور دیسکولاردا دانسلان دهشت­لی دئپرئس­لرینی. دئپرئسیوندا دیفراکسییونلارین(9) دئفورماسییاسینا دوش. دئپولا دونندن دوشن دوشکونلویونو. دیلیندن دوشمه­سین دالغاجیقلار.  

  دردلرله دردلشرکن دارماداغین دوش. دیرناقلارینلا دید دمیر دروازالاری. داراقلا دیدرگین دوشموش دیدرگین­لییینی.    

   دین! دوداغینی دامغالاما! دامی­نین دیواری­نین داماری دولاشار داشلارا. دیبی­نین دیبیندن دیسکین. دور دارلیقلارین داریسقاللیغیندان. دیریل دار داخماجیقلاردان. دونماز دارلارین داریسقاللیغیندا دامارلارین. 

  اتک یازی: 

  1.     درلم: کوللئکسییون. 

  2.     دئفورماسییا: فورمسوزلوق. 

  3.     دوبلئکس: ایکی قاتلی، ایکی اوزلو. 

  4.     دئسپوتیزم: ایستیبداد. 

  5.     دئتئرمیناسیون: تعیین.  

  6.     داراگون: آژدها. 

  7.     دئتئرمینیست: تقدیری فلسفه­سی­نین پیرولاری. 

  8.     دیره­نیم: عوصیان. 

  9.     دیفراکسییون: اینکیسار 

  شاعير اولدون… 

  1 

  شاعير اولدون، شعر يازدين. ميصراعلارينلا هر نه­يي قويدون يئرينه. يئريکله­دي قارني يئکه کلمه­لرين. 

  -نئچه آيليقدير؟!!- دئديلر. 

  - دوققوز آيليقدير- دئدين. 

  دوققوز آيي قورتارسا دا، دوغمادي کلمه­لرين. قارنيندا اؤلدو اوشاغي. 

  2 

  شاعير اولدون، حؤرمت قازاندين. قازانديغيني قازان ديبي گؤررکن، بير يوللوق ايتيردين. سؤز سالدين  آرايا، آرالاندي آراسي. سؤزونون اوستونه اودون ييغديلار، اودلاندي سؤزجوکلرين. کوله دؤندردين هر نه­يي. دئييندين…! دئييندين…! يئنه ده دئييندين…! آديني رشيد قويدون، اوز گؤزونو توتوب، يوزونو دئدين، بيريني ائشيتمه­دين.قولونداکي ساعاتي، قاباغا چکسن ده،  دينگيلوايي، دينگيلوايي دئييب، دالدا قالدين. قاباقدا گئدنلره داش آتدين، توپوغا ديدي. 

  3 

  شاعير اولدون، شعر يازدين. دايازليقدا ياشاييب، درينليکدن دانيشدين. دنيز درينليیين اولدو. اوزمه­یي باجارمادين. بورجوتدون، چوبالادين، ال آياق چالدين. سو بوغازينا چاتجاق، کيم اولور اولسون قويدون آياغي­نين آلتينا، چولونو سودان چيخارتدين. نفس چکدين آداملاري. 

  4 

  شاعير اولدون، شعر يازدين. چؤره­یين داشدان يوخ، شعردن چيخدي. جينگيلتي­لري ائشئتجک، جينگيلوايا دوشدون. جانينا هوپدو جينگيلتي­لر. 

  5 

  شاعير اولدون، شعر يازدين. اؤزونو هچله سالدين، باشيندا بير- نئچه توک وار ايدي، اونو دا تؤکدون. تؤکولدون دوشوک سطيرلره، دمشکله­دين. کئچل اولدون، هاميني کئچل ائله­دين. گوزگويه باخماميش، آديني قويدون اؤزگويه. 

  6 

  شاعير اولدون، شعر يازدين. ائرته­دن گليب، اورتادان يئدين. هم سولدان ساغدين 

  هم ساغدان. نه ساغيني تانيدين، نه سولونو. 

  بير آز يازيقليق چکدين، بير آز اويودون اويدورمالاريندا. آيا باخيب، گونشدن يازدين. 

  7 

  شاعير اولدون، شعر يازدين. شيرين بادام يئييب، آجي باداملاردان يازدين. باداملارين شيرينليیي­نين دادي چيخمادي آغزيندان. بورنونو هر يئره سوخوب بادام اکدين. بار وئرمه­دي باداملارين، قيسير دوشدو. ائله سنه قالان او تامسينديغين شيرين باداملار اولدو. 

  8 

  شاعير اولدون، شعر يازدين. بوتون اينسانلارين درديني چکدين. شعرلري­نين باغرينا باسدين بوتون آغريلاري. آغيرليغيني، بوغورلوغونو شعرينه تؤکدون. آنجاق قونشونوزدا آجيندان آغنايان، آغريدان ياتمايان داخماداکي او اوشاغي، او قاديني، او کيشي­ليکدن دوشموش کيشيني اونوتدون، کيتاب کيتاب کيشيليیي باغيران شاعير!!! گؤزله او قدر باغيرارسان، بوغارسيقلارين چؤيرولر، کيشيليکدن دوشرسن.  

  9 

   شاعير اولدون، شعر يازدين. قيزيل بايراقلار قوزادين قارا پالچيقلي شعرلريندن. اسديردين قارا يئللرله. هاي برک گلنده، قوزاديغين قيزيل بايراغي سيلگي ائديب، سيلدين چيرکينليکلريني.

10

شاعیر اولدون، شعر یازدین. شعر یازدین…! شعر یازدین…! شعر یازدین…! شعر یازدین…! شعر یازدین…! شعر یازدین…!  شعر یازدین…! شعر یازدین…! شعر یازدین…! یالنیز و یالنیز شعر یازدین!!!  

    >---------> قایناق

اروتیسم یا پورنو ؟

ناصر مرقاتی

(نقدی کوتاه بر بحثی فراموش شده)

چند ماهی پیش در یکی از وبلاگ‌های ترک زبان آذربایجان مباحثات غیر منتظره ای پیرامون شعری، که سرایندة آن جسارتا در وبلاگ خود منتشر کرده بود، درگرفته بود. اگرچه نتیجة روشنی از این بحث‌ها بدست نیامد، اما با توجه به کم سابقه‌گی سنت گفت و شنود و بی‌سابقه بودن طرح چنین مقولاتی در ادبیات آذربایجان، و با وجود پاره‌ای از پرخاشگری‌ها، روند بحث‌ها (تا جایی که در وبلاگ منعکس شد) در فضایی قابل قبول و عاری از کینه‌جویی و رنجش‌های عمیق جریان پیدا کرد و این خود باید مهم تلقی شود. اما در رابطه با خود بحث‌ها باید اندکی دقیق‌تر بود.

می‌توان گفت در این بحث‌ها در مجموع چهار گروه به انحاء مختلف شرکت داشتند: گروه موافقین، مخالفین، ناصحین و موافقین منفعل، اما عملا گروه مخالفین و ناصحین به شیو ه‌های مختلف ولی در نهایت با قصدی واحد در سویه‌ی دیگر بحث‌ها فعال بودند در حالی که گروه موافقین منفعل تنها با ارسال کامنت‌هایی نظیر :«خیلی لذت بردم» و نظایر آن چیزی بر مجموعه این بحث‌ها نمی‌افزودند و در واقع خارج از گود به «لنگش کن» خالی قناعت می‌کردند و این امر کفه‌ی ترازو را به نفع گروه مخالفین سنگین‌تر کرده و شدت «وا اخلاقا»، را افزونتر می‌کرد، تا حدی که هنوز بحث‌ها به نتیجه نرسیده، گالیله‌ی ما ضمن تسلیم پا بر زمین کوبید و به‌نجوا به گردی گردو تأکید کرد.

گرچه محتوا و نحوه‌ی بیان شعر می‌توانست از دیدگاه‌های مختلفی مورد بررسی و بحث و فحص قرار گیرد، اما کوشش مباحثین عملا حول پاسخگویی به یک سؤال اساسی دور می‌زد: 

•       «آیا طرح مسائل جنسی در شعر (به طور کلی ادبیات و هنر) درست است یا نه؟»

Sıçan qarası (2)

Bu dönə o yekə baş sıçanla, üz-üzə gəldim. Qurduğum sıçan tələsinə ilişən, dəvələri görərkən, dik atıldı…! Atdana-atdana, baş götürüb qaçmasa da, qorxusundan, qıçları qıçlarına ilişdi. Mat-mat baxıb, yerində donub qaldı.

Otağıma fazilab iysi dolsa da, bir təhər dözdüm. Pəncərəni açdım, yeni hava gəldi, ancaq fazilab iysi çəkilmədi. Hərdən o yekə başını tərpətsə də, nəsə mənə anlatmaq istəyirdi. Nə isə fazilab iysindən onun nə dediyini anlamırdım. Yazıqlığım gəlməsəydi, fazilab iysindən qurtarmaq üçün nəft töküb odlardım onu.

Onun bu qədər yazıq olmağını duymamışdım. Fazilab iysi olmasaydı, otağımda saxlardım onu. Yəqin ki, fazilabda yaşamaqdan yorulub, ev sıçanı olmaq istəyir. Mənim də ev sıçanım olardı, darıxmazdım. Hər gün bir tikə liqvan pəniri atardım qabağına.

Onu bir qazan dolu, dünyanın ən iyli şamposunun içinə atsan da, fazilab iysi getməyəcək canından. Bu iy onun damarlarına dolub, qanında gəzir. Qanını dəyişdirsən də, düzələn deyil. Onun beynindən çəkiməz bu iy.  O yenə batıracaq otağımı. Yenə də, sıçan qarası olacaq otağımda.

سیچان قاراسی (2)

بو دؤنه او یئکه باش سیچانلا، اوز-اوزه گلدیم. قوردوغوم سیچان تله­سینه ایلیشن، دوه لری گؤررکن، دیک آتیلدی…! آتدانا-آتدانا، باش گؤتوروب قاچماسا دا، قورخوسوندان، قیچلاری قیچلارینا ایلیشدی. مات-مات باخیب، یئرینده دونوب قالدی.

اوتاغیما فاضیلاب اییسی دولسا دا، بیر تهر دؤزدوم. پنجره­نی آچدیم، یئنی هاوا گلدی، آنجاق فاضیلاب اییسی چکیلمه­دی. هردن او یئکه باشینی ترپتسه ده، نسه منه آنلاتماق ایسته­ییردی. نه ایسه فاضیلاب اییسیندن اونون نه دئدییینی آنلامیردیم. یازیقلیغیم گلمه­سه­یدی، فاضیلاب ایسسیندن قورتارماق اوچون نفت تؤکوب اودلاردیم اونو.

اونون بو قدر یازیق اولماغینی دویمامیشدیم. فاضیلاب اییسی اولماسایدی، اوتاغیمدا ساخلاردیم اونو. یقین کی، فاضیلابدا یاشاماقدان یورولوب، ائو سیچانی اولماق ایسته­ییر. منیم ده ائو سیچانیم اولاردی، داریخمازدیم. هر گون بیر تیکه لیقوان پنیری آتاردیم قاباغینا.

اونو بیر قازان دولو، دونیانین ان اییلی شامپوسونون ایچینه آتسان دا، فاضیلاب اییسی گئتمه­یه­جک جانیندان. بو ایی اونون دامارلارینا دولوب، قانیندا گزیر. قانینی دییشدیرسن ده، دوزلن دئییل. اونون بئینیندن چکیمز بو ایی.  او یئنه باتیراجاق اوتاغیمی. یئنه ده، سیچان قاراسی اولاجاق اوتاغیمدا.

sıçan qarası

sıçan qarası görürəm otağımda. yenə də, bilmirəm o hardan yol tapıb, soxulub otağıma?!! mənki bütün dəlik - deşikləri tutmuşdum! onun bu qədər sırtıq olmağını bilməzdim. otağımın harasındasa gizlənib, yenə də yeni yazılarımı yemək istəyir.

o dönə, quyruğundan ilişseydi də, bir təhər canını qurtarıb, qaçdı, sıçan yolu tapıb, baş götürüb getməyini gördüm bir də tələdə qopub qalan uzun quyruğunu. başı bədənindən yekə olsaydı da, ağıldan xəbər yox idı o yekə başında. bomboş idı ya da kı fazilabların iysilə dolmuşdu boşbeyin başı.

- buralara gəlməzdi - düşünürdüm...! ancaq diyəsən yenə yolunu azıb, bəlkə də özünü itirib quyruğunu itirəndən bəri. nə bilim , bəlkə də fazilabların iysi tutub onu. saatıma baxıram...! əqrəbələr dayanıb, işdən düşübdür. - yenə bunun başına nə daş salıblar?!! - deyirəm.

hər halda zaman dayanıb, indi o burdadır. səsi tuvaletimizin polika lüləsindən gəlir. təmiz havaya vərdiş etməyibdir hələ. yəqin ki, elə tualetdən yol tapıb, keçib otağıma. bu dönə, o, yekə başından ilişəcək, qurduğum sıçan tələsinə. daha sıçan qarası olmayacaq otağımda...!

سیچان قاراسی

سیچان قاراسی گؤرورم اوتاغیمدا. یئنه ده، بیلمیرم او هاردان یول تاپیب، سوخولوب اوتاغیما؟!! منکی بوتون دلیک - دئشیکلری توتموشدوم! اونون بو قدر سیرتیق اولماغینی بیلمزدیم. اوتاغیمین هاراسینداسا گیزله­نیب، یئنه ده یئنی یازیلاریمی یئمک ایسته­ییر.

او دؤنه، قویروغوندان ایلیشسئیدی ده، بیر تهر جانینی قورتاریب، قاچدی، سیچان یولو تاپیب، باش گؤتوروب گئتمه­یینی گؤردوم بیر، ده تله ده قوپوب قالان اوزون قویروغونو. باشی بدنیندن یئکه اولسایدی دا، عاغیلدان خبر یوخ ایدی او یئکه باشیندا. بومبوش ایدی یا دا کی فاضیلابلارین اییسیله دولموشدو بوش­بئیین باشی.

- بورالارا گلمزدی - دوشونوردوم...! آنجاق دییه­سن یئنه یولونو آزیب، بلکه ده اؤزونو ایتیریب قویروغونو ایتیرندن بری. نه بیلیم ، بلکه ده فاضیلابلارین اییسی توتوب اونو.  ساعاتیما باخیرام...! عقربه­لر دایانیب، ایشدن دوشوبدور. - یئنه بونون باشینا نه داش سالیبلار؟!! - دئییرم.

هر حالدا زامان دایانیب، ایندی او بوردادیر. سسی تووالئتیمیزین پولیکا لوله­سیندن گلیر. تمیز هاوایا وردیش ائتمه­ییبدیر هله. یقین کی، ائله توالئتدن یول تاپیب، کئچیب اوتاغیما. بو دؤنه، او، یئکه باشیندان ایلیشه­جک قوردوغوم سیچان تله­سینه. داها سیچان قاراسی اولمایاجاق اوتاغیمدا...!

اوراسیندان دئدین یئنه قولاغیم دیسکیندی

اؤزونو ان گوجلو یازیچی حساب ائدنده، بعضاً یازیقلیغیم گلیر سنه. یازیلارینی بیر سیرایا قویوب، اوخویورام. توخودوغون سطیرلرده کلمه­لرین یازیق اولدوغونو آنلاییرام. نه دئمک ایسته­دییینی، بیلمه­سم ده، ائله ظن ائدیرم کی، هئچ اؤزون ده بیلمیرسن. بالام دئییب بال آختاریرسان، پتکسیز آنلارینا.

بوراسی اؤنملی دئییل، اوراسی اؤنملی­دیر. بیر آز گئری قاییتسان، هر نه­یی آنلاییب، اوراسیندان یازدیغیمین فلسفه­سینی بیلرکن، داها کؤهنه ته­یر کیمی دؤر گؤتورمزسن فیلان کس جنابلاری!

ایندی سنی یاخشیجاسینا باشا سالماق ایسته­ییر، آدلاندیردیغین بو اوغلان شاعیر. اوراسیندان دئدین یئنه قولاغیم دیسکیندی، ایستکانی گؤتوروب دایادیم یازیلارینا. آی برکاننا! دییه­سن سنین ده یازیلاریندان ائروتیزم اییسی گلیر. قولاغیم سولاندی! زورلا اؤزومو ساخلادیم. البتده سیز فیلان کس جنابلاری، منیم ایلانیمین معصوم اولدوغونو دانا بیلمزسیز، چونکو من یاخشی یادینیزدا اولسا مجمئیی جیراندا هر نه­یی دوزگون ایضاح ائتمیشم. بو کورامال ایلان هئچ کیمی زهرلمه­ییبدیر. بیلیرم کی سیز بونو تام آنلاییرسیز.

کئچک اوراسینا، بیر آز فیلاش ـ میلاش وور قاییداق دالی. اوراداکی، اوراسینا گؤره، تاریخلر یارانیر، ایللر بویو موحاریبه گئدیر، یوز مینلر و یا حتّی میلیونلار اینسان قیریلیر…! سیز بو قدر اینسانلارین جانینی آلان، اونلاری مین درده سالان اوراسینی بوش توتا بیلمزسیز. حیاتیمیز بو لامصب یوز گیرمین اوستونده فیرلانیر. باشیمیز گیجه­لیر، گؤزلریمیز چؤیرولور. بو یوز گیرمین اوستونده نه­لرکی باشیمیزا گلمه­ییب و گله­جک ده؟!! ایندی من یازیغا بیر ایستکانی دا چوخ گؤرورسوز؟!! البتده باشقالارینا دئمیشدیم و سیزه ده دئییرم، آغاپباق قانیما باخمایین، قانیمی شوشه­یه توتساز قاپقارا قان گؤره­جکسیز.

آ کیشی! یئنه منیم قانیمی شوشه­یه توتمایین لوطفن! بو قدر قاپقارا قان آخیدیلیب، آغاپباق قانین اوستونده، ایندی گلیب منه شیخ اولوبسوز؟!! هر نه اولورسوز اولون، آنجاق کیمسه­یه ساتقین آدی قویوب بیانیه وئررکن، اؤز ساتقینلیغینیزی اوست ـ باستیر ائده بیلمزسیز فیلان کس جنابلاری…! ساتقین او آدامدیر کی اؤزونه گؤره هر نه­یی قوربان وئرمک ایسته­ییر. ایندی سیز فیلان کس جنابلاری بیر تیکه آدینیزدان اؤترو بوتون قاباغینیزدا دایانان آدلاری ساتقین آدلاندیرماق ایسته­ییرسیز؟!! اوراداکی جاندان-باشدان ایشله­ینلره شبه­ده بزه­ییب، اؤزونوزو هر نه­یییله بزه­ییرسیز.

نمنمنه­نیزی بزه­ییرسیز، بزه­یین! آنجاق منیم نمنمنمله ایشینیز اولماسین، یوخسا نمنمنه­می الیمه آلیب یئنه ورگانی سویا وئررم. یا سنه وئرن آللاه، یا منه وئرن آللاه…!

Orasından dedin yenə qulağım diskindi

Özünü ən güclü yazıçı hesab edəndə, bəzən yazıqlığım gəlir sənə. Yazılarını bir sıraya qoyub, oxuyuram. Toxuduğun sətirlərdə kəlmələrin yazıq olduğunu anlayıram. Nə demək istədiyini, bilməsəm də, elə zənn edirəm ki, heç özün də bilmirsən. Balam deyib bal axtarırsan, pətəksiz anlarına.

Burası önəmli deyil, orası önəmlidir. Bir az geri qayıtsan, hər nəyi anlayıb, orasından yazdığımın fəlsəfəsini bilərkən, daha köhnə təyər kimi dör götürməzsən filan kəs cənabları!

İndi səni yaxşıcasına başa salmaq istəyir, adlandırdığın bu oğlan şair. Orasından dedin yenə qulağım diskindi, istəkanı götürüb dayadım yazılarına. Ay bərəkanna! Diyəsən sənin də yazılarından erotizm iysi gəlir. Qulağım sulandı! Zorla özümü saxladım. əlbətdə siz filan kəs cənabları, mənim ilanımın məsum olduğunu dana bilməzsiz, çünkü mən yaxşı yadınızda olsa məcmeyi cıranda hər nəyi düzgün izah etmişəm. Bu koramal ilan heç kimi zəhərləməyibdir. Bilirəm ki siz bunu tam anlayırsız.

Keçək orasına, bir az filaş-milaş vur qayıdaq dalı. Oradakı, orasına görə, tarixlər yaranır, illər boyu muharibə gedir, yüz minlər və ya hətta milyonlar insan qırılır…! Siz bu qədər insanların canını alan, onları min dərdə salan orasını boş tuta bilməzsiz. Həyatımız bu laməssəb yüz girəmin üstündə fırlanır. Başımız gicəlir, gözlərimiz çöyrülür. Bu yüz girəmin üstündə nələrki başımıza gəlməyib və gələcək də?!! İndi mən yazığa bir istəkanı da çox görürsüz?!! əlbətdə başqalarına demişdim və sizə də deyirəm, ağapbaq qanıma baxmayın, qanımı şüşəyə tutsaz qapqara qan görəcəksiz.

A kişi! yenə mənim qanımı şüşəyə tutmayın lütfən! Bu qədər qapqara qan axıdılıb, ağapbaq qanın üstündə, indi gəlib mənə şıx olubsuz?!! Hər nə olursuz olun, ancaq kimsəyə satqın adı qoyub bəyaniyyə verərkən, öz satqınlığınızı üst-bastır edə bilməzsənfilan kəs cənabları…! Satqın o adamdır kı özünə görə hər nəyi qurban vermək istəyir. İndi siz filan kəs cənabları bir tikə adınızdan ötrü bütün qabağında dayanan adları satqın adlandırmaq istəyirsiz?!! Oradakı candan-başdan işləyənlərə şəbədə bəzəyib, özünüzü hər nəyiylə bəzəyirsiz.

Nəmnəmənəzi bəzəyirsiz, bəzəyin! Ancaq mənim nəmnəmənəmlə işiniz olmasın, yoxsa nəmnəmənəmi əlimə alıb yenə vərganı suya verərəm. Ya sənə verən allah, ya mənə verən allah…!   

هو الجمیل

مین بیر اؤیکو فئستیوالی

اینترنت اوزره کئچیریله­جک "مین بیر اؤیکو" آدلی ادبی یاریشدا، هر بیر سیاسی باخیشدان اوزاق گزه­رک، یالنیز و یالنیز ادبیاتا دوشونمک مقصدینده­ییک. بو یولو، بوش ال ایله باشلاساق دا، سیزین دولغون یازی­لارینیزا گووَ­نمیشیک. 

"مین بیر اؤیکو" فئستیوالیندا، اؤیکولرین سئچیمینده هانسی سؤزون دئمه­سی نظرده آلینماییب، سؤزون نئجه دئمه­یی اوستون توتولاجاق­دیر. دیل عمومییتده و اؤیکو دیلی (زبان داستانی) اؤزللیکده، هر هانسی یازیچی­نین اثرینی اوخوماقدا اساس فاکت­لاردان بیری ساییلاجاق­دیر. دیل عمومییتده یعنی: اؤیکونون آذربایجان تورکجه­سینده یازیلماسی. دیلیمیزین قورولوشونا اویغون اولان یارادیلیجیق­لار، ان چوخ نؤمره­لری قازاناجاق­لار. بوردا، "یارادیلیجیق" سؤزونو دئدیییمیزده، چاغداش بیر اؤیکونون قایدالاری اساسیندا یازیلمیش اثرلردن دانیشماقداییق. الیمیزه چاتاجاق اثرلر ایچره­سینده، یالنیز، قرامئر باخیمیندان دوزگون­جه­ یازیلمیش یازی­لارا ده­یر وئریلمه­یه­جک­دیر؛ اونلارین چاغداش بیر اؤیکونون اؤزللیک­لرینی داشیدیق­لاری دا، کسکین­له نظرده آلیناجاق­دیر. 

اؤیکو دیلی دئدیییمیزده ایسه اؤیکونون قوللوغوندا اولان دیل مقصددیر. بوردا ادبی دیل دئییل، سؤیلم (روایت)ـین گره­ک­لرینی نظرده آلاراق، حتتا یوزه یوز ادبی دیل ایله ده اوست اوسته دوشمه­ین یازیچی­نین قونداردیغی دیلدن دانیشیریق. اؤیکو دیلی، سؤیلمین دوغما آلینماسیندا بیرینجی رولدا اویناییر.

ژوری هئیت: محمود مهدوی، آتیلا اسکندانی، رضا کاظمی

***

ـ "مین بیر اؤیکو" ادبی یاریشی، یالنیز، اؤیکو ساحه­سینده کئچیریله­جک­دیر.

ـ یازیچی هر بیر یاشدا اولورسا اولسون، بو ادبی یاریشا قاتیلماق اوچون سن محدودیتی قویولماییب­دیر.

ـ هر یازیچی ان چوخو ایکی اؤیکو گؤندَره بیلر.

ـ گؤنده­ریله­جک اؤیکولرین بیر یئرده چاپ اولوب اولماماسی اؤنملی دئییل.

ـ یازی­لارین Word  فایلیندا، Tahoma فونتوندا گؤنده­ریلمه­سی اؤنه­ریلیر.

ـ یازیچی­یا عایید اؤزل بیلگی­لر، او جومله­دن آد، سوی آدی، دوغوم ایلی، ایلگی قورماق اوچون تلفون (یوخسا موبایل) نؤمره­سی گره­کلی­دیر. یازیچی­نین قیسا ادبی بیوقرافی­سی بونلارا آرتیلیرسا، داها آرتیق یئرینه دوشر.

ـ اؤیکولر، آذر آیی­نین 10 ـجو گونونه قدَر MinBirOyku@gmail.com آدرسینه گؤندَریلمه­لی­دیر. (بو مؤهلت، هئچ بیر شراییطده تمدید اولونمایاجاق­دیر.)

ـ سونوج­لار (نتیجه­لر)، بو ایلین قوربان بایرامیندا، آذر آیی­نین 19 ـجو گونونده Www.Oykuler.blogfa.com بللی اولوناجاق­دیر.

ـ فئستیوالا گؤندَریله­جک اؤیکولرین ایچیندن، ژوری هئیتین نظری ایله اوچ اوستون اؤیکو سئچیله­جک­دیر.

ـ بیرینجی یئری قازانمیش اؤیکونون یازارینا 120000 تومن، ایکینجی­سینه 100000 تومن، اوچونجوسونه ایسه 80000 تومن اؤدول وئریله­جک­دیر. بونلاردان علاوه، سئچیلمیش یازیچی­لارا بورونج تقدیر لؤوحو، بیر ده بیر پارا هنری اثرلر هدیه اولوناجاق­دیر. ­

           متن مصاحبه با مجله سارای

◊ آقاي رامين جهانگيرزاده لطفاً مختصري از بيوگرافي و اينكه چه قطعاتي پازل روحي شما را تشكيل مي­دهد، شرح دهيد.

● آخرين روز فصل بهار سال 1356 در مغان به دنيا آمدم. روستازاده­اي هستم كه كودكي­ام با ترانه گندم در هم آميخته است. پدرم بوي گندم مي­دهد مادرم بوي تنور داغ. دوره ابتدايي، راهنمايي و دبيرستان را همانجا به اتمام رسانده، سال 1375 وارد دانشگاه شدم. سال 1379 از دانشگاه آزاد تبريز در رشته علوم اجتماعي(برنامه­ريزي) فارغ­التحصيل شده و ليسانس گرفتم.

سال 1382 اولين مجموعه­ شعرم براي كودكان با نام «اولدوز» انتشار يافت. سال 1383 مجموعه ديگري با نام «تارلا» به صورت ويژه­نامه براي كودكان همراه با مجله «دان يئلي» كار كردم كه در همان سال انتشار يافت. سال 1385 باز هم مجموعه شعري از من براي كودكان با نام «گؤزلري گول آچيبدير» چاپ شد. سال 1386 كتاب نثري با عنوان «بير آز درينه گئديرم» را به چاپ رسانده و در اختيار مخاطبان قرار دادم. در همان سال چاپ دوم مجموعه شعري «اولدوز» همراه با  CD پخش شد.

در كل فعاليتهاي ادبي­ام مقاله، شعر، داستان و طنزهايم در اكثر نشريه­ها و سايت­هاي تركي و در بعضي از نشريه­هاي فارسي به چاپ رسيده است. مقاله­هايم بيشتر در زمينه­هاي اجتماعي و همراه با رفرنسهاي متعدد از منابع مختلف مي­باشد.  شعر، داستان و طنزهايي كه مي­نويسم بر گرفته از اتفاقاتي است كه دور و برم رخ مي­دهند. با روح عصيانكار بر عليه افكار كهنه خودم برخواسته و با شكستن مرزهاي تعيين شده در ادبيات سعي كردم تا ناشناخته­هاي وجودم را دريابم، چه بسا كه روح عصياني­ام ناملايماتي را نيز به دنبال داشته است. بيش از آنكه گورم را بكنند خودم گورم را كنده و در گوري كه براي خود كنده­ام كنده­هاي زمخت افكارم را سوزانده و از خاكستر وجودم دوباره به پا خواسته و خواسته­هايم را با سطور آغشته وجودم به نظم در آوردم. از شكستها و مغلوبيتها نهراسيدم از طريق همين شكسها و مغلوبيتها سعي كردم بر همه چيزي كه جلويم سد كشيده­اند غالب آيم. بزرگترين غلبه من قبول مغلوبيتهايم بود.

شيوه نوشتاري من خفه كردن خودم در خودم نبود، فائق آمدن بر خود و بيان ناخودآگاهم بود. ناخودآگاهي كه انديشه­هاي خفته دروني­ام را بيدار مي­كرد. هر چند پازل روحي من درهم و برهم بود اما از ميان همين درهم و برهمها مسير حقيقي خود را يافتم. يافته­هايم غالب آمدن بر يبوستهاي ذهني­ام بود. باز هم بر خود نمي­بالم، بالهايم را مي­سوزانم تا پرواز مرا مغرور نسازد. زيرا كه به قول فروغ بايد پرواز را هميشه به خاطر بسپاريم كه پرنده مردنيست.

◊ چه انگيزه­اي باعث شد به فعاليت­هاي ادبي روي آوريد؟

● حمايتها مي­تواند بهترين انگيزه براي فعاليت­هاي ادبي باشد، اما از آنجا كه هيچ گونه حمايت مالي و معنوي از فعاليتهاي ادبي آنهايي كه به زبان مادري مي­نويسند، نمي­شود، هيچ انگيزه­اي براي فعاليت در اين زمينه نمي­ماند. تنها علاقه­ و لذتي كه از اين كار مي­بريم ما را به اين راه سوق مي­دهد. با همه سختي­ها به نوشتن خود ادامه مي­دهيم و  لذتي كه از اين راه به دست مي­آ­وريم به حدي مي­رسد كه حتي عدم هيچ گونه حمايتي هم نمي­تواند جلوي حركت لذت وارمان را بگيرد. كساني كه در اين راه قدم مي­گذارند كاشف ناشناخته­هاي خود هستند و از اين كشف به اوج لذت مي­رسند.

من جزء لذت بردن هيچ انگيزه­اي را نمي­بينم. ناخودآگاه خود را كشف مي­كنم و به يك خودآگاهي ناخودآگاهانه مي­رسم. زشتي­ها و زيبايي­هايم را با سطرهاي درهم و برهم به تصوير مي­كشم. در اينجاست كه كلمه­ها تصويرهاي دروني ما راز ماندگاريمان در بي­انگيزه­ترين مكان مي­شود. -------- متن کامل مصاحبه -------->

 Ay duman gəl get bu dağlardan…!

Dostum "Duman" səndə də bulud olarmış…?!! Sən də yağarmışsan…?!! Ürək döyüntulərindən mən də buludlandım, mən də yağdım. Yağarkən ritmlərini öyrəndim. Ritmlərini öyrənib mən də notlara doldum, Ritmləndim. İndi havanı çalmaq istəyirəm. "ay duman gəl get bu dağlardan"

Sən gələrkən dağları diskindirdin, bulaqlandın, çaylaqlara töküldün. Özünü daşlara çırpıb səsləndin. səsindən yeni bir səmfoni yarandı. Yoluna davam etdin, dərələrin bağrını yarıb yırğalandın. Depremlərə saldın dərələri. Dərələr ağzını açıb dişlərini itiltdilər.

Səni dərmək istəyənlər titrəyib uçuldular. Xarabalığa çevrildilər. Gicbeyinlər gicgahından vurmaq istədilər, istiləndin yandırdın onların çomaqlarını.

İndi mən səninləyəm dostum. Dumanlı olsam da Ərdəmli olduğuma güvənirəm. Yolumuzun qabağına daş atan olsa da iki qoşa irmaq kimi bir birimizə qovuşub daşlara çırparkən özümüzü dünyanın ən gözəl nəğməsini yaradacayıq. Yenə də yırğalanıb yaracayıq dərələrin notasız bağrını.

Bağrımızı qan eyləyən olsa da qan çanağına dönüb, yenə də qanımızdan coşacayıq. Ancaq tutduğumuz yolumuzdan caymayacayıq. Bizə nə etsələr də yalnız səsimizi eşidəcəklər.

Dilimizi kökündən qopartsalar, gözümüz bağıracaq. Gözümüzü kor etsələr barmaqlarımız çığıracaq. Barmaqlarımızı kəssələr, ürəyimiz qalacaq, və onun döyüntuləri bir də dağlara çökən dumanlı səslərimiz. Mən səndə dumanlanacam sən də məndə. Mən sən olacam, sən də mən. Sənlə mən yalnız bir mən olacayıq, mənliyimizi qaytarmaq üçün...

 آی دومان گل گئت بو داغلاردان…! 

  دوستوم «دومان» سنده ده بولود اولارمیش؟!! سن ده یاغارمیشسان؟!! اورک دؤیونتولریندن من ده بولودلاندیم، من ده یاغدیم. یاغارکن ریتملرینی اؤیرندیم. ریتملرینی اؤیره­نیب من ده نوتلارا دولدوم، ریتملندیم. ایندی هاوانی چالماق ایسته ییرم:  «آی دومان گل گئت بو داغلاردان»...! 

سن گلرکن داغلاری دیسکیندیردین، بولاقلاندین، چایلاقلارا تؤکولدون. اؤزونو داشلارا چیرپیب سسلندین. سسیندن یئنی بیر سمفونی یاراندی. یولونا داوام ائتدین، دره­لرین باغرینی یاریب ییرغالاندین. دئپرئملره سالدین دره­لری. دره لر آغزینی آچیب دیشلرینی ایتیلتدیلر.  

  سنی درمک ایسته­ینلر تیتره­ییب اوچولدولار. خارابالیغا چئوریلدیلر. گیج­بئیینلر گیجگاهیندان وورماق ایسته­دیلر، ایستیلندین یاندیردین اونلارین چوماقلارینی. 

  ایندی من سنینله­یم دوستوم. دومانلی اولسام دا اردملی اولدوغوما گووه­نیرم. یولوموزون قاباغینا داش آتان اولسا دا ایکی قوشا ایرماق کیمی بیر بیریمیزه قوووشوب داشلارا چیرپارکن اؤزوموزو دونیانین ان گؤزل نغمه­سینی یاراداجاییق. یئنه ده ییرغالانیب یاراجاییق دره­لرین نوتاسیز باغرینی.  

  باغریمیزی قان ائیله­ین اولسا دا قان چاناغینا دؤنوب، یئنه ده قانیمیزدان جوشاجاییق. آنجاق توتدوغوموز یولوموزدان جایمایاجاییق. بیزه نه ائتسه­لر ده یالنیز سسیمیزی ائشیده­جکلر.

دیلیمیزی کؤکوندن قوپارتسالار، گؤزوموز باغیراجاق. گؤزوموزو کور ائتسه­لر بارماقلاریمیز چیغیراجاق. بارماقلاریمیزی کسسه­لر، اوره­ییمیز قالاجاق،  و اونون دؤیونتولری بیر ده داغلارا چؤکن دومانلی سسلریمیز. من سنده دومانلاناجام سن ده منده. من سن اولاجام، سن ده من. سنله من یالنیز بیر من اولاجاییق، منلیییمیزی قایتارماق اوچون...   

Sayaqladım səsimi…!

Səslər susurdu. Susuyub susdun, saralıb sodun. Sahmanlanıb sısqa sısqa süzüldün sözlərimdən. Sıza sıza sətirlənib sarmaşıqlandın, sarıldın səsimə. Səsləndim, suların səsilə suzulərkən, sındım, səpələndim sıldırımlara. Sadələşdim sarı saçlı sünbüllərinin simbollaşmış senaryolarında. Senaristlər sansorladı, sansorlaşdım. Sıxıldım samanlıqda. Saraylandım sarayçıların sarsıdıcı səsindən. Susdum, sarsıtdı sular, saraldım. Süründürdülər süründüm, sinəmdəki saxsıda səslənib su sayağı sındım, sayaqladım səsimi…!

سایاقلادیم سسیمی…!

سسلر سوسوردو. سوسویوب سوسدون، سارالیب سولدون. ساهمانلانیب سیسقا سیسقا سوزولدون سؤزلریمدن. سیزا سیزا سطیرله­نیب سارماشیقلاندین، ساریلدین سسیمه. سسلندیم، سولارین سسیله سوزولرکن، سیندیم، سپه­لندیم سیلدیریملارا. ساده­لشدیم ساری ساچلی سونبوللری­نین سیمبوللاشمیش سئناریولاریندا. سئناریستلر سانسورلادی، سانسورلاشدیم. سیخیلدیم سامانلیقدا. سارایلاندیم سارایچی­لارین سارسیدیجی سسیندن. سوسدوم، سارسیتدی سولار، سارالدیم. سوروندوردولر سوروندوم، سینمده­کی  ساخسیدا سسله­نیب سو سایاغی سیندیم، سایاقلادیم سسیمی…!

11 ürək döyüntusü ilə…

Burası döyüş meydanıdır. Dişlərinizi qısın qasırğalar qopsun qopuzlanmış qıçlarınızdan. Qayçılandıqca çoxalmağınızın fəlsəfəsini anladın anlamazlara. Burası anlamsız anıların ğələbəsidir. Ğələbənizdən qanım qaynarkən inamsız gözlərimə qıp-qırmızı inamlar dolur…

Daha dünya Türk olduğunu danmayacaq. Sən indi silahsız döyüşürsən… heç bir bayrağı məğlub etmədən, heç bir insanın qanını tökmədən unudulmuş adını qaytarmaq istəyirsən özünə. Özündən özünü silkələyib, 11 ürək döyüntüsü ilə tökulursən bu yaşıl meydana.

İndi nə atın var çapmağa nə də çapılmış adın. Adını dünyaya sibut etmək üçün döyüşürsən. Bu ğələbə sənindir. Adını danmaq istəyənlərin daha səni danmağa heç bir bəhanəsi qalmayacaq.

Ucal…! Ey qanımda qaynayan, qınında qalan türklüyüm…! Tikə-tikə tikələnsn də, tökülürsən damarlarıma, damırsan ürəyimə axırsan gözlərimə. Qoy məni qandallayıb yenə dansınlar sənin adını çəkdiyim üçün…! Lap istəsələr qanımı damarlarımdan axıdıb, axdırsınlar. Yenə qan gələcək damarlarma, yenə qaynayacaq…

11 اورک دؤیونتوسو ایله…

بوراسی دؤیوش مئیدانی دیر . دیشلرینیزی قیسین قاسیرغالار قوپسون قوپوزلانمیش قیچلارینیزدان. قایچیلاندیقجا چوخالماغینیزین فلسفه­سینی آنلادین آنلامازلارا. بوراسی آنلامسیز آنی­لارین غلبه­سیدیر. غلبه­نیزدن قانیم قاینایارکن اینامسیز گؤزلریمه قیپ – قیرمیزی ایناملار دولور.

داها دونیا تورک اولدوغونو دانمایاجاق. سن ایندی سیلاحسیز دؤیوشورسن. هئچ بیر بایراغی مغلوب ائتمه­دن، هئچ بیر اینسانین قانینی تؤکمه­دن اونودولموش آدینی قایتارماق ایسته­ییرسن اؤزونه. اؤزوندن اؤزونو سیلکه­له­ییب،11 اورک دؤیونتوسو ایله تؤکولورسن بو یاشیل مئیدانا.

ایندی نه آتین وار چاپماغا نه ده چاپیلمیش آدین. آدینی دونیایا ثبوت ائتمک اوچون دؤیوشورسن. بو غلبه سنین­دیر. آدینی دانماق ایسته­ینلرین داها سنی دانماغا هئچ بیر بهانه­سی قالمایاجاق.

اوجال…! ای قانیمدا قاینایان قینیندا قالان تورکلویوم…! تیکه – تیکه تیکه­لنسن ده تؤکولورسن دامارلاریما. دامیرسان اوره­ییمه آخیرسان گؤزلریمه. قوی منی قانداللاییب یئنه دانسینلار سنین آدینی چکدییم اوچون. لاپ ایسته­سه­لر قانیمی دامارلاریمدان آخیدیب آخدیرسینلار. یئنه قان گله­جک دامارلاریما. یئنه قاینایاجاق.

دارتیشمادان دارتیشمالار (6)

:: شاعیرلرین آراسیندا بیر پیس عادت وار

«بورادا گئدن یازینی وورماق ایسته میردیم آمما دوستوموزون چوخ تأکیدی ایله اونو بورادا وورورام تا بابک قوجا اوغلو دوستوموز دئمیشکن بیرله ایکینین اوچ اولماسینی بیلمه ین خالقیمیز نظر وئرسین…!»

بابک قوجا اوغلو:

حورمتلی رامین جهانگیر زاده !

سالام لار . دوست لارین بیرینین توسطی ایله سیزین بو یازینیزدان آگاه لانیب اونلاری چوخلو تعدادینین ( تخمینا 20 نفر ) مندن سیزه جاواب یازمالاری خواهش لرینی یئرینه یئتیریب دئیه بو نئجه قابل سیز سطیرلری بیر یولداش کیمی سیزه سونورام :

- منجه بیر بالاجا شعر اوسته بو قدر مباحثه آپارماق اولا وقتی اولدورمک ساییلیر و اوندان سونرا دا شعری مجازی اوستونلویه ساری اپاریر

- آنجاق بو یازیلار ایستر منیم کی ایستر باشقالاری و ایستر ساوالان قیزی کی منیم او جنابا چوخلو حورمتیم وار یالنیز و یالنیز سیزین صلاحینیزا گوره دی کی سیزی سئودیییمیز اوچون بونلاری دئییریک . سیز اولا بیلر کی هئچ قبول ائتمه یه سینیز و بعضی گنج شاعیرلریمیز کیمی بالا بالا آرادان گوتوروله سیز .

- بیز نه یازیریق سا اونجاه ده خالقیمیزی نظرده آلمالیییق . منجه مدرن ، پست مدرن و بئله بئله سوزلر ایندی لیک ساده جه بوش سوزلر دیر . بیزیم خالقیمیز بیر له ایکینین اوچ اولماسینی بیلمه دن سیز اونا هندسه مثاللاری آچیقلاماق ایستیرسیز ؟ البته اونسوزدا یازیرسیز ولی بو یازیلار یالنیز نئچه نفرین الینده اوخونور . سیزی نه خالق یاشادیر نه ده تاریخ . سیز دئدیییم شخص رامین دئییل ها .

- شاعیرلرین آراسیندا بیر پیس عادت وار اودا بودور کی او زامان کی اوجا چاتیر لار یا ائله سئویلیرلر تئز اونو زیبیله قویورلار . یادیما گلیر نئچه ایللر قاباق حسن اومود اوغلو بیزیم چوخ عزیز قارداشیمیز سیزین هله او زامان ال رسیم لرینیزی و شعرلرینیزی بیزیم ائوه گتیرمیشدی و منه دئییردی کی بو فلان کس دیر و اوشاقلارا یاخشی فعالیت ائله مک ایستیر و سیزی ده تشویق ائله مه یه باشلامیشدیر . انجاق او گوزل دونیانیز هارا بو چیرکین یازیلار هارا .

- سیز ادعانیز وار کی بو یازیلار اوخوجویا یازیرسیز . زحمت اولماسا بونو وئرین ائوینیزده باجینیز ، آنانیز یا حتی خود آتانیز اوخوسون . سونرا بورادا یایین .
- شعرده بیر سیرا دبک کلمه لری ایشلتمکلرله زیروه لره قالخماق اولماز . شعر تغزل دئمک دیر . هر نه یین اوز یئری وار . بو سوزلر شعره سیغینمیر . سیز بو سرحدلردن اوزازق شاعیرلری اوزونو زه اورنک توتمادان اونجه کئشکه بیزیم بورا دا اوز شاعیرلریمیزین یازیلاری ایله یاشایاردینیز .

- چوخ جالب دیر کی عریانلیق ایلکم عصیانیمیزدیر و آغ اپ اغ قانین هئچ ربطی بیر بیریله یوخودور .

- نه ایسه سیزدن خواهش ائدیرم اگر شعر دونیاسیندا قالماق ایستیر سیز ، بو خالقا یازماتق ایستیر سیز و خالق اراسی سئویلمک ایستیرسیز ده اخلاقی ، مذهبی و جامعه نی سرحدلرینی رعایت ائدین . اوزونوز ده گورورسوز کی هله اوز دوستلرینزدا سیزی دانلاییر نه قالا خالق . بیرده بو شعری ائوینیزده وئرین اوخوسونلار .

- من سئوگی شعری یازارام . وطن شعری یازارام . شعرلیرم هامینین الینده اولا ر. موسیقی ایله اوخونار ، دیکلمه ائدیلر ، حفظ ائدنلر ترجمه ائدنلر وار ، سوئیله سئویله اوخونور . باشقا شاعیرلر کیمی . اما بیلمیرم بو شعری سیز هارادا یایا بیلرسیز . یایماقا اماکن تاپسانیز دئیین او یئری بیزده اویره نک

- سون دا سیزه اوغورلار و یئنه ده اللاه و ملت یولونا دونمه یینیزی ارزی لاییرام

دارتیشمادان دارتیشمالار (2)

(بورادا گئدن موباحیثه­لر «عوریانلیغیمیز بیزیم ایلک عوصیانیمیز اولاجاق» و «آغ آبباق قان » آدلی یازیلارا گؤره­دیر. حؤرمتلی «ساوالان قیزی»نا دا  درین مینتدارلیغیمی بیلدیریرم کی بیر باشقا بحثی آچماغا کؤمک ائتدی)

ساوالان قیزی:ـ سلام لار رامین بی

رامین جهانگیرزاده:ـ علیکم سلام ساوالان قیزی

ساوالان قیزی:ـ شعرینیزله بو یازینیزی اوخودوم.اومودوم وار هر نه دن ایراق سؤزلریم دن اینجیمه ییب دقتلی اولاسینیز.

رامین جهانگیرزاده:ـ نظرلرینیزی اوخودوم اومیدیم وار سیزه ده دیققتلی اولارکن سؤزلریمدن اینجیمه یه سینیز.

ساوالان قیزی:ـ یامانلاشان آروادلار یا خود کیشی لر نه شاعیردیرلر نه ده یازیچی.

رامین جهانگیرزاده:ـ یامانلاشان آروادلار و کیشی لر یازماق هونر قابیلیتلری اولسایدی البنده کی داهی شاعیر اولاردیلار. اؤزو ده مگر دونیادا هئچ بیر یامان یوز دئین شاعیر یوخدورمو؟!! بو چوخ گؤزل ایتیفاقدیر بونو آلقیشلامالییق. اوندا سیزین نظرینیزه تکجه یامان یوز دئمه ینلر شاعیر اولا بیلر؟!!

ساوالان قیزی:ـ  سیز شعر عالمین فسادخانالارلا دییشیک توتوبسونوز.شعری نه سانیرسینیزمی؟

رامین جهانگیرزاده:ـ شعر عالمیمی فسادخانلارلا دییشیک سالماغیما ایشاره ائتدینیزسه دققتینیز اوچون ساغ اولون آمما بو تکجه بیر یازیدیر و من هئچ نه یی دییشیک سالماق ایسته میرم.

ساوالان قیزی:ـ  شعر تمیز دویغولارلا شعر اولور.

رامین جهانگیرزاده:ـ شعر دویغودان یوخ ایلک دؤنه دوشونجه دن یارانیر سونرا دویغولارلا یازیلیر. بیر ده تمیز دویغودان سؤز آچماغینیز نه دئمکدیر؟! دویغو یالنیز شعرین یازماغینا کؤمک ائدیر.

ساوالان قیزی:ـ کیمسه عوریانلیغین دانمیر.آنجاق هانسی عوریانلیق؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

اگر چیلپاق یاشاماغی دوغرو معناسی ایله اساس توتاق بس بیزیم حئیوانلارلا نه فرقیمیز اولا بیلر؟

رامین جهانگیرزاده:ـ او عوریانلیق کی هر نه یی گئرچکلندیریر. ماسکالاری گؤتورور. اینسانین هر نه یینی آچیقلاییر. قورخاقلیغیمیزا سون قویور.

بوردادیر کی اینسانین حیوانلا فرقینی بیله جکسن. اینسانین عوریانلیغینی گؤروب هر نه یی آنلایاجاقسان. داها اینسان جیلدینده اولان حیوانلاری یاخشی جاسینا تانییاجاقسان.

ساوالان قیزی:ـ  سیز اؤزونوزو بو یازیلارلا شاعیر آدلاندیریرسینیزمی؟

رامین جهانگیرزاده:ـ من هئچ واخت اؤزومو شاعیر آدلاندیرمامیشام بو سیزلرسیزکی یازیلاریم خوشونوزا گلنده منه شاعیرلیک آدی وئریب زیروه لره اوجالدیبسینیز، یازیلاریم خوشونوزا گلمه ینده زیروه لردن ائندیریب وئردییینیز شاعیرلیک آدینی اوستومدن گؤتوروب باشقا ـ باشقا آدلار قویورسونوز.

ساوالان قیزی:ـ  اوندا بیزیم اسکی ده یاشایان بؤیوک شاعیرلریمیز اؤنک اولاراق نسیمی،خطایی،فیضولی و... شاعیردئییل لر چون اینسانین عوریانلیغینا شعر یازمیبلار(البته اینساین عوریانلیغینا شعر یازیبلار آنجاق سیز دئدیینیز عوریانلیغا یوخ).

ندن اؤزونوزو توجیه ائدیرسینیز؟

رامین جهانگیرزاده:ـ من نه فضولی یم نه خطایی نه ده نسیمی من یالنیز اؤزومم و باشقاسینا دا بنزتمک ایسته میرم اؤزومو. یالنیز اؤزوم اولوب و اؤزومه قاییتماق ایسته ییرم. بیر ده کی من ده سیغماز ایکی جهان!

من توجیه ائتمیرم سیزسیز کی منه توجیه ائتمه یین دئییب توجیه آختاریرسینیز.

ساوالان قیزی:ـ  اینسانین ازلدن شهوت و هوس پرابلئمی وار.بو یئنی بیر سؤز دئییل.

رامین جهانگیرزاده:ـ چوخلو سؤزلر وار کی یئنی سؤزلر دئییل آمما شاعیرلر دؤنه لرجه و ایندی ده او سؤزلر باره ده یازیب یارادیرلار. میثال: موحاریبه، آجلیق، آیریلیق، سئوگی، آتا، آنا، زیندان و ...

ساوالان قیزی:ـ  بیزیم یاشادیغیمیز زامانا گؤره منلرجه پرابلئم وار ،بیز بونلاری تمل توتمالییق.

رامین جهانگیرزاده:ـ سیز او تمل توتدوغونوز پرابلئملری لیست ائدیب منه گؤنده رین تا من او پرابلئملره باشلاییم شعر یازیم بلکه حل اولوندو او پرابلئملر!

ساوالان قیزی:ـ  هوسله شهوتیمیز قالدی ائویمیزده یادا...

رامین جهانگیرزاده:ـ هوسله شهوتمیزین هاردا قالماغیندا ایشیم یوخ آنجاق منی ماراقلاندیران بو توپلومسالدا گئدن بیر دورومدور.

ساوالان قیزی:ـ  بونلار شعره سیغینان سؤزلر دئییل.بئله بیر شعرلری سئونلر و یازانلار هوس گده سی دیرلریوخسا اوخوجو یا شاعیر دئییل لر.

رامین جهانگیرزاده:ـ اوندا بوندان بئله سؤزلره دون ـ دامن و یا کت ـ شالوار گئیدیرمه ییمیز یاخشی اولار!!!! منی نه آدلاندیریرسینیز آدلاندیرین هوس گئده سی...آ نمنمنه گئده سی...آ و ... من دئدیم کی آدیمین کؤلگه سینده یاشامیرام. آنجاق سیز یالنیز منه گؤره نظرینیزی سؤیله یین اوخوجولارا بئله آدی یاراشدیرمایین.

ساوالان قیزی:ـ  بیر ده بیز یالنیز اؤزوموزه شعر یازمیریق،بئله ایسه ندن شعریمیزی باشقالارا اوخویوب وب صحیفه سینه یوکله ییریک؟

رامین جهانگیرزاده:ـ یازی اوخوجونون الینه چاتاندان سونرا اوخوجونون نه دره جه ده اؤنملی اولدوغو بللی اولار. بیز اوخوجونون تأثیری آلتیندا یازمامالییق چون اوندا یازیلاریمیزی سانسور ائدیب اوخوجونون خوشونا گلسین دئیه یازاجاغیق و اوندا بیر یازی گئرچکلیکدن اوزاقلاشیب قوندارمالاشاجاق.

ساوالان قیزی:ـ  اوخوجو چوخ اؤنملی دیر.سیزه اؤنملی دئییلسه وئبلاگینیزی باغلایین یا "نظر"بؤلومون سیلین. چون هر حالدا من اوخوجو اولوب شعرینیزی اوخویاجاغام .سئوسم،سئومه سم و ندنین سیزه کامئنت قویاجاغام.

سئومیرسینیزسه توجیه ائتمه یین.

رامین جهانگیرزاده:ـ سیز یالنیز بیر اوخوجوسونوز و بوتون اوخوجولارین یئرینه منیم وئبلاگ و نظر بؤلومومون باغلانیب و یا سیلینمه یینه حؤکم وئره بیلمزسینیز.

سیز اوخوجو اولارکن بیر یازینی سئومه یه ده حاققینیز وار سئومه مه یه ده. چونکو من یازیمی اوخوجولاریمین سلیقه سی اساسیندا یازمامیشام.

من دئدیم کی توجیه آختارمیرام و یالنیز هر نه یی یئتیرنجه آچیقلاماق ایسته ییرم.

ساوالان قیزی:ـ  منجه شخصیت پرابلئمی اولمایان بئله شهوتلرین هارایلاماز یا باشقالارینین سئویشمه یینه اونلاردان ایزین سیز قولاق وئرمز(بلکه ده بونو شعرین نئجه باشلاماغینا گؤره یازیبسینیز).

رامین جهانگیرزاده:ـ سیز یازی باره ده نظر وئرین شخصیتیمله موشکولونوز وارمی؟! بیر ده کی منیم شخصیتیمه توخونماغینیز قاییدیر اؤز شخصیتینیزه. هله شعرین دوزگون آنلامینی آنلامامیش منه تؤهمت وورماغینیزین سببینی بیلمیرم!! من هئچ کیمه سیز دئییینیز چیلپاقلیغی تکلیف ائتمیرم. من حقیقتین عوریان اولدوغونو هارایلاییرام. بلکه اولمایا منیم هارایلاریمدان یوخ حقیقتین عوریانلیغیندان قورخو یارانیر.

ساوالان قیزی:ـ  سیزین باشقا شعرلرینیز بوندان داها گؤزل ایدی.بو شعرینیز تام شعر شکیلده و قایدالاریندا اولسادا شعر دئییل.

رامین جهانگیرزاده:ـ البتده ایندی حاققینز وار هم منیم یازیما شعر دئیه سینیز و هم دئمه یه سینیز باشقا ایشلرله ایشینیز اولماسین سیز یالنیز یازی باره ده نظرینیزی یازین من اوندا هئچ واخت اینجییب اینجیتمه رم ده!

ساوالان قیزی:ـ  فیکر ائدیرم بیر آزدا باشقا بؤیوک شاعیرلردن تقلید ائدیبسینیز."کیان خیاو"بیین ایسته ییبسینیز شعرلرینه بنزده سینیز.آنجاق اونون یازیلارین یاخشی آلمیبسینیز دییه سن.کیانی بیین شعرلری چوخ بؤیوک و درین معنالی سؤزلر داشیییر و ساده بیر هوس دئییل.

بیرآز دقتلی اولوب درین فیکیرلشین.

رامین جهانگیرزاده:ـ کیان خیاو بؤیوک شاعیر اولماقدان علاوه بؤیوک بیر اینساندیر. کیان اینسانلیغی اینسانسیزلیق یولو ایله یوخ بلکه اینسانلیق یولو ایله قازانیبدیر. من کیانین اینسانلیغین شاعیرلیگیندن اوستون توتورام چونکو اینسانلیق ان بؤیوک شاعیرلیکدیر.

بیر ده کی بویورا بیلرسینیز یازیلاریمدا باش وئرن هانسی فضالار یا قورولوشو و یا دیلی کیانین فضالاریندان گؤتورولوب. آخی من یازیلاریمدا اولان فضالاری یالنیز اؤزوم یاشامیشام بو نئجه اولا بیلر؟!! اومیدیم وار منیم نظرلریم سیزین بیلمه دیینیز قارانلیق نوقطه لری ایشیقلاندیرسین.

"اینسانین بیلمه دیی اینسانا دوشمن دیر"

ساوالان قیزی:ـ  منی جسارتیمه گؤره باغیشلایین گرک اولان سؤزلر دئییلمه لی دیرلر.

سایقیلارلا

رامین جهانگیرزاده:ـ  سیزی ده جسارتینیزه گؤره آلقیشلاییرام و سیزه ساغلیقلار آرزیلاییرام. یولونوز ایشیقلی...

سیزه اوغورلار.

دارتیشمادان دارتیشمالار (1)

(بورادا گئدن موباحیثه­لر «عوریانلیغیمیز بیزیم ایلک عوصیانیمیز اولاجاق» و «آغ آبباق قان » آدلی یازیلارا گؤره­دیر. حؤرمتلی اسماعیل خرمی جنابلارینا درین مینتدارلیغیمی بیلدیریرم کی بو بحثی آچماغا کؤمک ائتدی)

اسماعیل خرمی:

سالام رامین بی

یازینی اوخودوم...... آنجاق من بیله ن هر شئیین اوز یئری وار . اگر قرار اولسا بیز آغزیمیزا گله نی یازاق اوندا طبیعی کی کتده ساواشیب و یامانلاشان آروادلار داهی شاعیردیلر. بیرده سویونماق نئجه عوصیانا چونور من آنلایا بیلمه دیم.سویونماق اوخوجویا نه وئره بیله رکی؟

من دوشوندویوم قده ر شعر او یازیلارا دئییلیر کی موختلیف شعر صنعتینده ن فایدالانیب یئنی بیر دانیشیقی, باشقالاری سویله مه دیکلری اساسدا , سویلهیه سن. بلکه بونو من اوزوم ده یئرینه تام یئتیره بیلمه یه م. بیری کی سکس دن یازماییر بو دلیل بونا دئییل کی او ریا کاردیر. و یاخود سکسده ن یازسا دا عوصیان دئییل دیر.

کئچمیشده زشت و زیبا شاعری آقای کریمی ایرج میرزا و حتی اخوان ثالث ده یازیب.

آنجاق سنی و منی راضی سالان اونلارین سکسی شعیر یوخ بلکه باشقا شعیرلری دیر.اونوتما کی سن یالنیز اوزون اوچون یازمیرسان. سنین اوخوجولارین هر یاشدان وار

اونا گورا ............

رامین جهانگیرزاده:

حؤرمتلی اسماعیل خرمی جنابلاری!

کتده کی ساواشیب یامانلاشان آروادلار کاغیذ اوستونه سؤیوشلرینی گتیرسلر البتده کی بیزدن داهی شاعیردیلر. سیزه تکلیف ائدیرم بیر ده یازینی اوخویاسینیز عوریان اولماق تکجه سویونماق معناسیندا دئییل. سیز بیر زاویه دن بو یازییا باخیرسینیزسا گؤرونور چوخ درین دوشونمه ییبسینیز. نییه سیز یالنیز بو یازیدا سکسه فیکیرله شیرسینیز؟! بیر آز فرویددان اوخویوب بیر آز دا ایجتیماعی علملره ایحاطه نیز اولسایدی بئله یازمازدینیز.

من سیزین جسارتینیزی آلقیشلاییرام و اومیدیم وار کی همیشه جسارتلی اولاسینیز.

بیر ده تکلیفیم وار میشل فوکونون سکسه یازدیغی مورد کیتابینی یاخشی اوخویاسینیز. اورادا میشل فوکو سکسوالیته نین دورومونو یاخشیجاسینا آچیقلاییب. بو تکجه بیزیم پروبلئمیمیز دئییل بوتون دونیادا بو پروبلئمین نئجه حل ائتدیینه دوشونورلر.

بیرده عزیز دوست شاعیر قوندارما فضا یاراتماقلا شاعیر اولا بیلمز. شعرین هانسی زاماندا یازیلدیغینی و نه اولدوغونو دا دوشونمه لیییک. کریمی، اخوان ثالث ایرج میرزا آدلاندیردیغین شاعیرلر اؤز زامانلاریندا یاشاییب یارادیردیلار. ایندی هز زامانین اوزونه گؤره شعر یارانیر. شعر دئدیین بیر زامانین تعریفینه سیغماییر. دونن سایدیغیمیز شعرلر ایندی شعر ساییلمیر.

شاعیر اگر باشقالارینا دوشونورسه ایلک دؤنه اؤزو اوچون یازمالی دیر. اوخوجونون نه ایسته دیی اؤنملی دئییل. اوخوجو یالنیز اوخوجو اولا بیلر. اگر ائله اولماسا اوندا لوطف بویورون اوخوجولارینیزین سیفاریشینی یادداشت ائله ییب سونرا اونلارین سیفاریشی اساسیندا یازین و یارادین...

هر حالدا سیزی یالنیز موغاندا اولان بیرینجی آدام گؤردوم کی اؤز آدینیزلا جسارتله نظرینیزی یازدینیز و کامئنت قویدونوز. چوخ ساغ اولون...

سیزه اوغورلار

اسماعیل خرمی:

حرمتلی رامین بی

1ـ لوطفن هر کیمسه نین درین دوشونمه یین اوز اوستونه آتین و اوزونوزو داهی سانماقدان چکینین. انسانی گرک کی باشقالاری داهی سانسین.........

2ـ اوخوجو البته کی بیر شعری اوخویاراق اوز دوشوندوگون آلیر.

3-سن جامه شناسی اوخودوقدا من چوخ تاسف ائدیره م کی هله کولتورلرین و میللتلرین بیر بیری له داورانیشینی و اساس نیازینن فرقینی نظره آلمیرسان.

4-اگر درجه بندی ائتسک گوره سن بو آغ آپاق قان شعری بیزم میللتین و یاخود بشرییه تین هانکی پرابلئمینی واجب اولاراق داشییر؟

5- بونو بیله بیله کی هجویات شعرین هئچ بیر کونجه ده دئییل یئنه اوز یازدیغینا توجیه یازیرسان.

6-بیزیم اوزموزون سنین اوزونون و اذربایجان میللتینین و حتی دونیا انسانلارینین او قدر یازماقا پرابلئملری وارکی یازماقنان بیتن دئییل

7-بیز اوزموزوک و اوزموزوده باشقالارینا بنزتمک ایسته میریک. (نیچه دئییرلر کی گوت وئره ن ایمیش. مگر اونون داوامچیلاری گوت وئره ن اولمالیدیرلار؟)

8- سن نیه ایشین موشکوله دوشنده باشقالارینی اجتماعی ساوادسیزلیقلا متهم ائدیرسن؟ اوز ساوادینا فیکیر وئریرسن می هئچ؟البتده اوزونو اوستون بیلنلرین بیلینکی شخصییت موشکولووار: کانت.

رامین جهانگیرزاده:

حؤرمتلی اسماعیل خرمی جنابلاری

Üryanlığımız bizim ilk üsyanımız olacaq

:: Ağ- apbaq qan - "Qonşuda sevişən\ Qadınla kişinin səsi!,\ Sevişməyin eşitmək həvəsi!,\ Barmaqlarımın arasında istəkan!,\ İstəkana dayadığım qulaq!,\ Həvəslərin dalğalanan nəfəsi!,\ Beynimdə fırlanan ferkanslar!,\ Damarlarıma gələn isti qan!,\ məndə həyəcan yaratdı bir an…!\ Balacamı yuxudan oyatdı…\ Oyandı, dikəldi\ Zillədi gözlərimə gözünü…!\ Bu həyəcana son qoymaq gərək\ Yoxsa bu həyəcan;\ İçimdə nə var,\ Hər nəyimi dağıdar.\ Silahlandim…\ Başladım boğmağa,\ Sağ əlimlə,\ Üsyankar balacamı.\ Ax…!\ Öldürdüm\ Öldü…!\ Və ölərkən əllərimdə\ Ağ-apbaq qanı çıxdı, töküldü…!"

Bu yazının üstündə çöxlu dartışmalar oldu və bu dartışmalar əsasən yazının erotik olduğundan baş verdi. Yazıda gedən əhvalat bir – neçəsinin acığına gəlsə də, bir neçəsinin xoşuna gəldi. insanda maraqlanma həvəsi, onu bu dartışmalara sarı yönəltdi. Kimisi – bu yazıdan heç bir şey anlamadıq – dedi. Kimisi bu yazıya fılan adı qoymağı uyğun bildi. Kimisi clasick ədəbiyyatın oxumağını təklif etdi. Kimisi yaman – yozla içində olan nifrətlərini bilindirmək istədi. Elə bilki bunların xisusi hərimlərinə təcavuz etmiş bir adam kimi oldum. Mən yalnız özümə qarşı olaraq üsyan qaldırdım və heç bir kəsin xisusi həriminə təcavuz etmədim. Yalnız cəsarətin qapısını açmaq niyyətiylə yazdım bu yazını yoxsa nə işim variydi ki özümə qarşı çıxam.

əsas sözün nə olduğudur. Oxucunun nə istədiyi önəmli deyil. əsas oxucunu özünə qaytarmaqdır. əsas toplumda gedən əhvalatdır. Tanrı biz insanları üryan yaratdı, bəs niyə üryan yazılar yaradanda diskinirik?!…

insan üsyankar olmaq üçün maskasını götürməlidir. Üryanlığımız bizim ilk üsyanımız olacaq. Riyakarlıq və adımızın kölgəsində yaşamaqla heç bir dəyişikliklər edə bilmərik. Cəsarəti olmayan yazıçının yazısı heç bir önəmli təsir bağışlaya bilməz. Hər nədən öncə yazıçı öz əleyhinə qarşı üsyan qaldırmalıdır. Heç nədən çəkinməməlidir.

Özümüzü yasaqlayıb sansor ediriksə bizi yasaqlayıb sansor edənlərə bir iş görə bilmərik. Hər nəyi özümüzdən başlamalıyıq. Nədən çəkinirik?! Niyə adlarımızın kölgəsində yaşayıb onları qoruyuruq?!…

Yazılarında özlərini insan şəklində göstərən yazıçılar bir neçə adamın baxışında özlərinə insanlıq vəsiqəsi qazansalar da ancaq öz vicdanlarının qarşısında bu insalığın qondarma olmağını düşünəcəklər.

İnsanlığa düşünmək, insanları sevmək, sevmək və yenə də sevməkdir.

Sevmək nə deməkdir?!… sevmək erotik yazılara qarşı çıxmaqdırmı?!… içimizdə olan erotik iztirablarımızı düşünmüşükmü?!…

Bütün həyəcanlarımız bu anlarda yaranır… ürəyimiz döyünür… yasaqlanmış erotiklərimizi qonşuda gələn erotik səslərdə axtarırıq, budur bizim toplumda insanlarımızın yasaqlanmış durumu. Toplumda baş verən əhvalatı yaxşı düşünsək erotik bu yazının nə olduğunu yaxşıcasına duymaq olar.

İnsan, insan olmaq üçün çalışırsa, insanlığı unudub insansızlıq yolu ilə insanlıq qazanmaqla insan ola bilməz.

عوریان­لیغیمیز بیزیم ایلک عوصیانیمیز اولاجاق

:: آغ ـ آپباق قان - «قونشودا سئویشن/ قادینلا کیشی­نین سسی!،/ سئویشمه­یین ائشیتمک هوسی!،/ بارماقلاریمین آراسیندا ایستکان!،/ ایستکانا دایادیغیم قولاق!،/ هوسلرین دالغالانان نفسی!،/ بئینیمده فیرلانان فئرکانسلار!،/ دامارلاریما گلن ایستی قان!،/ منده هیجان یاراتدی بیر آن…!/ بالاجامی یوخودان اویاتدی…/ اویاندی، دیکلدی/ زیلله­دی گؤزلریمه گؤزونو …!/ بو هیجانا سون قویماق گرک/ یوخسا بو هیجان؛/ ایچیمده نه وار،/ هر نه­ییمی داغیدار./ سیلاحلاندیم…/ باشلادیم بوغماغا،/ ساغ الیمله،/ عوصیانکار بالاجامی./ آخ…!/ اؤلدوردوم/ اؤلدو…!/ و اؤلرکن اللریمده/ آغ -آپباق قانی چیخدی، تؤکولدو…!»

بو یازی­نین اوستونده چؤخلو دارتیشمالار اولدو و بو دارتیشمالار اساسن یازی­نین ائروتیک اولدوغوندان باش وئردی. یازیدا گئدن احوالات بیر – نئچه­سی­نین آجیغینا گلسه ده، بیر نئچه­سی­نین خوشونا گلدی. اینساندا ماراقلانما هوسی، اونو بو دارتیشمالارا ساری یؤنلتدی. کیمیسی - بو یازیدان هئچ بیر شئی آنلامادیق - دئدی. کیمیسی بو یازییا فیلان آدی قویماغی اویغون بیلدی. کیمیسی کلاسیک ادبیاتین اوخوماغینی تکلیف ائتدی. کیمیسی یامان - یوزلا ایچینده اولان نیفرت­لرینی بیلیندیرمک ایسته­دی. ائله بیل­کی بونلارین خیصوصی حریم­لرینه تجاووز ائتمیش بیر آدام کیمی اولدوم. من یالنیز اؤزومه قارشی اولاراق عوصیان قالدیردیم و هئچ بیر کسین خیصوصی حریمینه تجاووز ائتمه­دیم. یالنیز جسارتین قاپیسینی آچماق نیتییله یازدیم بو یازینی. یوخسا نه ایشیم وارییدی کی اؤزومه قارشی چیخام.

اساس سؤزون نه اولدوغودور. اوخوجونون نه ایسته­دییی اؤنم­لی دئییل. اساس اوخوجونو اؤزونه قایتارماقدیر. اساس توپلومدا گئدن احوالاتدیر. تانری بیز اینسانلاری عوریان یاراتدی، بس نییه عوریان یازیلار یاراداندا دیسکینیریک؟!…

اینسان عوصیانکار اولماق اوچون ماسکاسینی گؤتورمه­لی­دیر. عوریان­لیغیمیز بیزیم ایلک عوصیانیمیز اولاجاق. ریاکارلیق و آدیمیزین کؤلگه­سینده یاشاماقلا هئچ بیر دییشیک­لیک­لر ائده بیلمه­ریک. جسارتی اولمایان یازیچی­نین یازیسی هئچ بیر اؤنملی تاثیر باغیشلایا بیلمز. هر نه­دن اؤنجه یازیچی اؤز علئیهینه قارشی عوصیان قالدیرمالی­دیر. هئچ نه­دن چکینمه­مه­لی­دیر.

اؤزوموزو یاساقلاییب سانسور ائدیریکسه بیزی یاساقلاییب سانسور ائدن­لره بیر ایش گؤره بیلمه­ریک. هر نه­یی اؤزوموزدن باشلامالی­ییق. نه­دن چکینیریک؟! نییه آدلاریمیزین کؤلگه­سینده یاشاییب اونلاری قورویوروق؟!…

یازیلاریندا اؤزلرینی اینسان شکلینده گؤسترن یازیچی­لار بیر نئچه آدامین باخیشیندا اؤزلرینه اینسانلیق وثیقه­سی قازانسالار دا آنجاق اؤز ویجدانلاری­نین قارشیسیندا بو اینسالیغین قوندارما اولماغینی دوشونه جکلر.

اینسانلیغا دوشونمک، اینسانلاری سئومک، سئومک و یئنه ده سئومکدیر.

سئومک نه دئمکدیر؟!… سئومک ائروتیک یازیلارا قارشی چیخماقدیرمی؟!… ایچیمیزده اولان ائروتیک ایضطیراب­لاریمیزی دوشونموشوکمو؟!…

بوتون هیجانلاریمیز بو آنلاردا یارانیر… اوره­ییمیز دؤیونور… یاساقلانمیش ائروتیک­لریمیزی قونشودا گلن ائروتیک سسلرده آختاریریق، بودور بیزیم توپلومدا اینسانلاریمیزین یاساقلانمیش دورومو. توپلومدا باش وئرن احوالاتی یاخشی دوشونسک ائروتیک بو یازی­نین نه اولدوغونو یاخشیجاسینا دویماق اولار.

اینسان، اینسان اولماق اوچون چالیشیرسا، اینسانلیغی اونودوب اینسانسیزلیق یولو ایله اینسانلیق قازانماقلا اینسان اولا بیلمز.

Ağ divar, qara divar

Papağını başına qoydu, qaşa qabağını sallayıb bir az fikirləşəndən sonra dedi:

- həəə…! Bu gün nə isə yazmalıyam!

Yazdı, qaraladı…! Yazıq kağız, qaralandı dilə gəldi:

- əşi bəsdı də! Bu qədər də yazmaq olar?! Axı bizim günahımız nə?! Haçanacaq o paxmaların corunu çəkəceyik?!

Başı papaqlı qələm göz altı baxıb kinayə ilə dedi:

- sus! Ağ sifətli sarsaq! Məni çaşdırma, görmürsən yazmağa məşğulam. Bunuda anlamalısan kı, mən yazmasam səni bir qırana da almazlar.

Kağız, qələmin sözündən ğəzəbləndi, dedi:

- başına papaq qoyub özünü tutma, sən də bir töhfə deyilsən… tüpürməkdən başqa bir şey bilirsənmi…?! Ürəyin bulananda mənim üstümüə qusursan. Yazıqlar olsun sənə, mən olmasam de görüm ay başı batmış hara yazacaqsan?!

- baş qulağımı aparma! Sən olmasan da, qorxma bir yer tapılar yazam!

- hə yaz görək hara yazacaqsan…?!

- nə çox yer! Maşallah o qədər ağ divar varkı…!

Qələm özünü sındırmadı, kağıza yazmasa da ağ divarları yazmağa başladı. Kağızlar ağ-appaq qaldı. Şəhərin bütün ağ divarları qaralandı. Boldezerlər dözə bilməyib bütün şəhərin divarlarını üçürtdular. Şəhər xarabalığa çevrildi.

آغ دیوار، قارا دیوار

پاپاغینی باشینا قویدو، قاشا قاباغینی ساللاییب بیر آز فیکیرلشندن سونرا دئدی:

- هه­ـه­ـه­…! بو گون نه ایسه یازمالییام!

یازدی، قارالادی…! یازیق کاغیذ، قارالاندی دیله گلدی:

- اشی بسدی ده! بو قدر ده یازماق اولار؟! آخی بیزیم گوناهیمیز نه؟! هاچاناجاق او پاخمالارین جورونو چکه­جئییک؟!

باشی پاپاقلی قلم گؤز آلتی باخیب کینایه ایله دئدی:

- سوس! آغ صیفتلی سارساق! منی چاشدیرما، گؤرمورسن یازماغا مشغولام. بونو دا آنلامالیسان کی، من یازماسام سنی بیر قیرانا دا آلمازلار.

کاغیذ، قلمین سؤزوندن غضبلندی، دئدی:

- باشینا پاپاق قویوب اؤزونو توتما، سن ده بیر تؤهفه دئییلسن… توپورمکدن باشقا بیر شئی بیلیرسنمی…؟! اوره­یین بولاناندا منیم اوستومه قوسورسان. یازیقلار اولسون سنه، من اولماسام دئ گؤروم آی باشی باتمیش هارا یازاجاقسان؟!

- باش قولاغیمی آپارما! سن اولماسان دا، قورخما بیر یئر تاپیلار یازام!

- هه یاز گؤرک هارا یازاجاقسان…؟!

- نه چوخ یئر! ماشاللاه او قدر آغ دیوار وارکی…!

قلم اؤزونو سیندیرمادی، کاغیذا یازماسا دا آغ دیوارلاری یازماغا باشلادی. کاغیذلار آغ-آپپاق قالدی. شهرین بوتون آغ دیوارلاری قارالاندی. بولدئزئرلر دؤزه بیلمه­ییب بوتون شهرین دیوارلارینی اوچورتدولار. شهر خارابالیغا چئوریلدی.

Qarğa dili

- Sus! Dinmə! Danışma! Lal ol!

- nə üçün?!

- divarı görmürsən?!

- kor deyiləm, görürəm. Məyər nə olub?

- nə olacaq! Divarda sıçan var.

- Sıçan! Ha! Ha! Ha!

- hi! Hi hi! Hə sıçan.

- Sıçandan qorxursan?! Ha! Ha! Ha!

- nəyə gülürsən? Sənin yerinə olsaydım dilimə yiyələnərdim.

- məyər mənim dilim yiyəsizdir?!

- dilinə nə gəlir danışırsan.

- yaxşı! Bəsdi sən allah! De görək nə olub?!

- Divarlarda sıçan var.

- sıçan?!

- hə sıçan!

- sən sıçandan qorxma, mənim bir boz pişiyim var, sıçanların hamısına qənimdir.

- bəxtəvər! Sən hardasan?! Bu sıçanlar o qədər zırpidilar, pişik – mişik anmazlar, elə o anda tutub yeyərlər.

- yox əşi?! Beləsini heç görməmişdim. Deyirəm axı niyə pişiklərin sayı azalıb! Sən demə divarlarda pişikdən yekə sıçan var imış. İndi başımıza haranın daşın salmalıyıq?!

- onları çaşdırmalıyıq.

- nə təhər?!

- qulağını yaxınlaşdır, deyim. Gəl, biz bir – birimizlə qarğa dili danışaq.

قارغا دیلی

- سوس! دینمه! دانیشما! لال اول!

- نه اوچون؟!

- دیواری گؤرمورسن؟!

- کور دئییلم، گؤرورم. مه­یر نه اولوب؟

- نه اولاجاق! دیواردا سیچان وار.

- سیچان! ها! ها! ها!

- هی! هی هی! هه سیچان.

- سیچاندان قورخورسان؟! ها! ها! ها!

- نه یه گولورسن؟ سنین یئرینه اولسایدیم دیلیمه یییه­لنردیم.

- مه­یر منیم دیلیم یییه­سیزدیر؟!

- دیلینه نه گلیر دانیشیرسان.

- یاخشی! بسدی سن آللاه! دئ گؤرک نه اولوب؟!

- دیوارلاردا سیچان وار.

- سیچان؟!

- هه سیچان!

- سن سیچاندان قورخما، منیم بیر بوز پیشیییم وار، سیچانلارین هامیسینا قنیم­دیر.

- بخته­ور! سن هارداسان؟! بو سیچان­لار او قدر زیرپی­دیلار، پیشیک - میشیک قانمازلار، ائله او آندا توتوب یئیرلر.

- یوخ اشی؟! بئله سینی هئچ گؤرمه میشدیم. دئییرم آخی نییه پیشیک­لرین سایی آزالیب! سن دئمه دیوارلاردا پیشیکدن یئکه سیچان وار ایمیش. ایندی باشیمیزا هارانین داشین سالمالیییق؟!

- اونلاری چاشدیرمالیییق.

- نه تهر؟!

- قولاغینی یاخینلاشدیر دئییم. گل، بیز بیر - بیریمیزله قارغا دیلی دانیشاق.

YENİ İLİNİZ UĞURLU OLSUN

Yeni il gəldi çatdı. Bahar qızı saçlarına çiçək sancıb, torpağı oyadır. Torpaq əsnəyə - əsnəyə oyanır. Torpağa yeni həvəs gəlir. Bağçalar yeni bir səmfoni yaratmaq zorunda olurlar. Sarmaşıqlar çəpərlərin boynuna dolanırlar. Serçələr uçuşlarını unutmurlar.

Günəş qızı saçlarını dənizdə yuyur. Mən yenə də dənizə baxıram, saçların dalğalanir, mən yenə də dənizləşirəm. Mən yenə də darıxıram…! Görəsən günəş qızı saçlarını yuyandan sonra nə edir?!…

Akvaryomdakı qırmızı balıqlar dəniz üçün darıxsalarda, uşaqların gözlərindəki  sevincini görüb daha darıxmırlar. Çünkü uşaqların gözləri dənizdir elə…

Anam süfrəni bəzəyir. Anamın qoxusu gəlir süfrəmizdən. Bu yeni ili anam və anaların gözəl ruhuna görə analar ili adlandırıram. Hər kim nə adlandırır adlandırsın.

Bütün insan adını daşıyan, insanlıq naminə vuruşan insanlara – YENİ İLİNİZ UĞURLU OLSUN – deyirəm.

><>< 

یئنی ایلینیز اوغورلو اولسون

یئنی ایل گلدی چاتدی. باهار قیزی ساچلارینا چیچک سانجیب، تورپاغی اویادیر. تورپاق اسنه­یه ـ اسنه­یه اویانیر. توراپاغا یئنی هوس گلیر. باغچالار یئنی بیر سمفونی یاراتماق زوروندا اولورلار. سارماشیقلار چپرلرین بوینونا دولانیرلار. سئرچه­لر اوچوشلارینی اونوتمورلار.

گونش قیزی ساچلارینی دنیزده یویور. من یئنه ده دنیزه باخیرام، ساچلارین دالغالانیر،من یئنه ده دنیزله­شیرم، دالغالانیرام. من یئنه ده داریخیرام…! گؤرسن گونش قیزی ساچلارینی یویاندان سونرا نه ائدیر؟!...

آکواریومداکی قیرمیزی بالیقلار دنیز اوچون داریخسالار دا، اوشاقلارین گؤزلرینده­کی سئوینجینی گؤروب داها داریخمیرلار. چونکو اوشاقلارین گؤزلری دنیزدیر ائله…   

آنام سوفره­نی بزه­ییر. آنامین قوخوسو گلیر سوفره­میزدن. بو یئنی ایلی آنامین و آنالارین گؤزل روحونا گؤره، آنالار ایلی آدلاندیریرام. هر کیم نه آدلاندیریر آدلاندیرسین...

بوتون اینسان آدینی داشییان، اینسانلیق نامینه ووروشان اینسانلارا ـ یئنی ایلینیز اوغورلو اولسون ـ دئییرم.

 Qapı

Üç qədəm o yana…! – üç qədəm bu yana…! Səhər açılıncaq addımladı… üç nəfərin addım səsini eşidib, dayandı. qapıya zillənərkən, titrədi bədəni. Addımlar yaxınlaşdıqca, bütün bədəninə yayılırdı qorxu.

Bir addım…! İki addım…! Üç addım…! Birinci qapının açılmasının səsi, beyninə düşdü.

Bir addım…! İki addım…! Üç addım…! İkinci qapının səsini eşidib, qulaqlarını tutdu. Gözlərini yumub, ağladı.

Bir addım…! İki addım…! Üç addım…! Bir an addımların səsi kəsildi. Sonuncu qapı açıldı. Üç nəfər içəri keçdı. Gözləri, gözlərinə sataşdı. Udxunub yerində qurudu, gom – göy oldu. Dərin skuta gedərkən, gözləri doldu. Üzünü tutub o üç nəfərə, Özünü sındırmadı. Sinəsini qabağa verib başını dik tutdu - mən hazıram, apara bilərsiz! – dedi.

قاپی

اوچ قدم او یانا…! - اوچ قدم بو یانا…! سحر آچیلینجاق آددیملادی… اوچ نفرین آددیم سسینی ائشیدیب، دایاندی. قاپییا زیللنرکن، تیتره­دی بدنی. آددیم­لار یاخینلاشدیقجا، بوتون بدنینه یاییلیردی قورخو.

بیر آددیم…! ایکی آددیم…! اوچ آددیم…! بیرینجی قاپی­نین آچیلماسی­نین سسی، بئینینه دوشدو.

بیر آددیم…! ایکی آددیم…! اوچ آددیم…! ایکینجی قاپی­نین سسینی ائشیدیب، قولاقلارینی توتدو. گؤزلرینی یوموب، آغلادی.

بیر آددیم…! ایکی آددیم…! اوچ آددیم…! بیر آن آددیملارین سسی کسیلدی. سونونجو قاپی آچیلدی. اوچ نفر ایچه­ری کئچدی. گؤزلری، گؤزلرینه ساتاشدی. اودخونوب یئرینده قورودو، گوم - گؤی اولدو. درین سکوتا گئدرکن، گؤزلری دولدو. اوزونو توتوب او اوچ نفره، اؤزونو سیندیرمادی. سینه­سینی قاباغا وئریب باشینی دیک توتدو. - من حاضیرام، آپارا بیلرسیز! - دئدی.

O it çox şübhəli baxır mənə…!

O it çox şübhəli baxır mənə…! Qaçsam arxamca gələcək. Qorxumdan yavaş-yavaş yeriyirəm. əyilib qara bir daşı yerdən götürüb ovcuma basarkən arxamda gizlədirəm. Qapmaq istəsə çalatını tökərəm.

Gözlərinə işıq saldılar

Gözlərini bağlayıb, qaranlıq otaqda, Səndələ dayayıb gözlərinə işıq saldılar. Başına qapaz vurub adını soruşdular.

-adımı unutmuşam- dedi.

Adına qara yaxıb qara otağa atdılar.

Mafiya

Pəncərə sındı, səs düşdü otağa, dik atıldı…! Kağazı açıb oxudu:

-sən çox özündən cıxırsan! Yerində oturmasan, yerində oturdacayıq!

او ايت چوخ شوبهه­لي باخير منه…!

او ايت چوخ شوبهه­لي باخير منه…! قاچسام آرخامجا گله­جک. قورخومدان ياواش-ياواش يئريييرم. اَييليب قارا بير داشي يئردن گؤتوروب اووجوما باسارکن آرخامدا گيزله­ديرم. قاپماق ايسته­سه چالاتيني تؤکرم.

گؤزلرينه ايشيق سالديلار.

گؤزلريني باغلاييب، قارانليق اوتاقدا، صندله داياييب گؤزلرينه ايشيق سالديلار. باشينا قاپاز ووروب آديني سوروشدولار.

-آديمي اونوتموشام- دئدي.

آدينا قارا ياخيب قارا اوتاغا آتديلار.

مافيا

پنجره سيندي، سس دوشدو اوتاغا، ديک آتيلدي…! کاغاذي آچيب اوخودو:

ـ سن چوخ اؤزوندن جيخيرسان! يئرينده اوتورماسان، يئرينده اوتورداجاييق!

Daha çəkməyəcəm!

Otağın ortasında bardaşını qurub öz-özünə –səni deyim yer üzündən yox olasan! Allah başını batırsın! Hara gedirəm məndən əl çəkmirsən. Fikrim bir az qarışanda, çay içəndə, çörək yeyəndən sonra, xiyabanda, qəfədə, çöldə, hara ayaq basıram tez gəlib məni tapırsan. Heç bilmirəm sənin əlindən hara baş götürüb qaçım…?! Daha məni zara gətiribsən. Qanımı kəsif edibsən. Nə istəyirsən məndən?! Nə veribsən ki ala bilmirsən…?! Canımı alacaqsansa al! qoy rahat olum sənin əlindən. allahsızın biri allahsız! Ay sənin içivə…- deyərkən, əlindəki siqareti əfkəlləyib cırpdı divara. Siqaretin tütünü moketin üstünə səpildi.

Dərindən nəfəs çəkib inamına güvəndi. Başını yastığa qoyub, qıçlarını uzatdı. divara baxdı,-daha heç vaxt çəkməyəcəm! Çəkməyəcəm! Çəkməyəcəm!-dedi. Bir an telefonun səsinə dik atıldı. Telefona yaxınlaşıb dəstəyi götürdü – Alo…! Alo…! Buyurun-dedi. Bir az danışandan sonra, qızardı…, bozardı…! Dəstəyi möhkəm çırpdı yerinə. Sağ cebindən bir gilə siqaret cıxartdı, alışdırıb çəkdi…

داها چکمه­یه­جم!

اوتاغین اورتاسیندا بارداشینی قوروب اؤز- اؤزونه - سنی دئییم یئر اوزوندن یوخ اولاسان! آللاه باشینی باتیرسین! هارا گئدیرم مندن ال چکمیرسن. فیکریم بیر آز قاریشاندا، چای ایچنده، چؤرک یئیندن سونرا، خیاباندا، قفه ده، چؤلده، هارا آیاق باسیرام تئز گلیب منی تاپیرسان. هئچ بیلمیرم سنین الیندن هارا باش گؤتوروب قاچیم…؟! داها منی زارا گتیریبسن. قانیمی کثیف ائدیبسن. نه ایسته ییرسن مندن؟! نه وئریبسن کی آلا بیلمیرسن…؟! جانیمی آلاجاقسانسا آل! قوی راحات اولوم سنین الیندن. آللاهسیزین بیری آللاهسیز! آی سنین ایچیوه…- دئیرکن، الینده کی  سیقارئتی افکلله­ییب جیرپدی دیوارا. سیقارئتین توتونو موکئتین اوستونه سپیلدی.

دریندن نفس چکیب اینامینا گووندی. باشینی یاستیغا قویوب، قیچلارینی اوزاتدی. دیوارا باخدی،- داها هئچ واخت چکمه­یه­جم! چکمه­یه­جم! چکمه­یه­جم!- دئدی. بیر آن تئلئفونون سسینه دیک آتیلدی. تئلئفونا یاخینلاشیب دسته­یی گؤتوردو - آلو…! آلو…! بویورون- دئدی. بیر آز دانیشاندان سونرا، قیزاردی…، بوزاردی…! دسته­یی مؤحکم چیرپدی یئرینه. ساغ جئبیندن بیر گیله سیقارئت جیخارتدی، آلیشدیریب چکدی…

Falçı qadın

Falçı qadın mənə yaxınlaşıb əllərimi əllərinə alıb cızıqlarına baxarkən başladı falımı deməyə:

-coxlu müsibətlər çəkibsən. Gecələr yata bilmirsən. bir neçə gündən sonra xoş xəbər eşidəcəksən. Sən şansılı adamsan. Bu ay cıxmamış əlinə yaxşı pul gələcək. Bir neçə günlük musafirətə getmək istəyirsən. Amma tələsmə qoy on gün sovuşsun…!

Mən, falçı qadına gözümü zilləyərək- daha nə olacaq?!… hamısını de!-dedim.

Falçı qadın gülümsəyərək- dahasının xərci var. Bu da cox zor aparar…-dedi.

-olsun söylədiklərinin hamısının xərcini verərəm- dedim.

Falçı qadın dodağını büzüb başladı piləməyə.

-püfff…! Püfff…! Püfff…! Sizin taleiniz nə yaman qatmaqarışıqdır. Adamı lap gicəldir. Başım ağrıdı. Gərək bir az dincələm sonra…!

- hə mənim taleim cox qatmaqarışıqdır. Göydən bir daş düşsə yer üzünə, o da mənim başıma düşər. çox da taleimin dərinliyinə getməyin, qara nəfəs olarsız. İndi məni bu qatmaqarışıq taleimin əlindən qurtara bilərsiz ya yox?! Yoxsa gedim başqa bir falçıya muraciət edim.

- yox! Yox! Mən sizin taleinizi həll edərəm… indi, Siz gərək gecə yatanda gözü açıq yatmayasınız. Başmaqlarınızı heç vaxt bir –birinin yanında cütləməyin. Gecələr dırnaqlarınızı tutmayin. Xiyabandan yeriyəndə divar dibindən yeriməyin. Sizin taleniz öz əlinizdədir. Siz tilism olubsunuz. Bu tilismi sındırmaq üçün bir uzun kəndir almalısınız və özünüzü hər axşam masaya bağlamalısınız.

Mənim cebimdə nəyim variydı falçı qadına verdim.

-İndi bu ğərib şəhərdə mən başıma haranın daşını salım?!…

فالچی قادین

فالچی قادین منه یاخینلاشیب اللریمی اللرینه آلیب جیزیقلارینا باخارکن باشلادی فالیمی دئمه­یه:

- جوخلو موصیبت­لر چکیبسن. گئجه­لر یاتا بیلمیرسن. بیر نئچه گوندن سونرا خوش خبر ائشیده­جکسن. سن شانسی­لی آدامسان. بو آی جیخمامیش الینه یاخشی پول گله­جک. بیر نئچه گونلوک موسافیرته گئتمک ایسته­ییرسن. آما تلسمه قوی اون گون سوووشسون…!

من، فالچی قادینا گؤزومو زیللیه­رک- داها نه اولاجاق؟!… هامیسینی دئ!-دئدیم.

فالچی قادین گولومسیه­رک- داهاسی­نین خرجی وار. بو دا جوخ زور آپارار…- دئدی.

- اولسون سؤیله دیک­لری­نین هامیسی­نین خرجینی وئررم- دئدیم.

فالچی قادین دوداغینی بوزوب باشلادی پیله­مه­یه.

-پوف­ف­ف…! پوف­ف­ف…! پوف­ف­ف…! سیزین طالعینیز نه یامان قاتماقاریشیق­دیر. آدامی لاپ گیجلدیر. باشیم آغریدی. گرک بیر آز دینجلم سونرا…!

- هه منیم طالعیم جوخ قاتماقاریشیق­دیر. گؤیدن بیر داش دوشسه یئر اوزونه، او دا منیم باشیما دوشر. جوخ دا طالعیمین درین­لیيینه گئتمه­يین، قارا نفس اولارسیز. ایندی منی بو قاتماقاریشیق طالعیمین الیندن قورتارا بیلرسیز یا یوخ؟! یوخسا گئدیم باشقا بیر فالچییا موراجیعت ائدیم.

- یوخ! یوخ! من سیزین طالعینیزی حل ائده­رم… ایندی سیز گرک گئجه یاتاندا گؤزو آچیق یاتمایاسینیز. باشماقلارینیزی هئچ واخت بير ـ بيرينين يانيندا جوتله­مه­يین. گئجه­لر دیرناقلارینیزی توتمایین. خیاباندان یئریینده دیوار دیبیندن یئریمه­يین. سیزین طالعنیز اؤز الینیزده­دیر. سیز طیلیسم اولوبسونوز. بو طیلیسمی سیندیرماق اوچون بیر اوزون کندیر آلمالیسینیز و اؤزونوزو هر آخشام ماسایا باغلامالیسینیز.

منیم جئبیمده نه­ییم وارییدی فالچی قادینا وئردیم.

- ایندی بو غریب شهرده من باشیما هارانین داشینی سالیم؟!…

Paradox

Birinci sans:

Qadın əllərini bir-birinə sürtərkən saatına baxır. Gecə dir, saat 11. şəhərə qar yağır. Çıraqların işığında qarların zərrəcikləri ulduz kimi İşıldaıyır. Ağaclar gəlin kimi ağ örtüyə bürünüblər. Qara örtüklü qadın harasa tələsir. Yenə saatına baxarkən tələmtələsik gəlib-gedən maşınlara əl qovzayır. Sürücülər saxlamadan sovuşurlar. Qadın hələ ordadır, Maşınların heç biri saxlamır. Xiyaban qırağında dayanan qadını soyuq əldən salıbır. Tilvizyoru bağlayıram.

İkinci sans:

Qadın əllərini cebinə taxıb addımlayır. Saatima baxıram, gecədir saat 11. hava cox gözəldir. Çıraqların işığının zərrəcikləri ulduz kimi gözlərimə çilənir. Ağaclar yaşıl örtuyə bürünüblər. Ağ örtüklü qadın tələsmədən addımlayır. Heç saatına da baxmır. Gəlib-gedən maşınların sürücüləri dalbadala saxlayırlar. Siqnalı siqnalın dalına tuturlar. Qadın durmadan yamanlayıb sürücüləri, yoluna davam edib gedir.

Üçüncü sans:

Artıq mən evdəyəm. Tilvizyoru açıram. O qadın hələ də əllərini bir-birinə sürtərkən maşın gözləyir…   

پارادوکس 

بیرینجی سانس: 

قادین اللرینی بیر ـ بیرینه سورترکن ساعاتینا باخیر. گئجه­دیر، ساعات 11. شهره قار یاغیر. چیراقلارین ایشیغیندا قارلارین ذره­جیک­لری اولدوز کیمی ایشیلدایییر. آغاجلار گلین کیمی آغ اؤرتویه بورونوبلر. قارا اؤرتوکلو قادین هاراسا تله سیر. یئنه ساعاتینا باخارکن تلمتله­سیک گلیب ـ گئدن ماشینلارا ال قووزاییر. سوروجولر ساخلامادان سوووشورلار. قادین هله اوردادیر، ماشینلارین هئچ بیری ساخلامیر. خیابان قیراغیندا دایانان قادینی سویوق الدن سالیبدیر. تیلویزیورو باغلاییرام. 

ایکینجی سانس: 

قادین اللرینی جئبینه تاخیب آددیملاییر. ساعاتیما باخیرام، گئجه­دیر ساعات 11. هاوا جوخ گؤزلدیر. چیراقلارین ایشیغی­نین ذره­جیک­لری اولدوز کیمی گؤزلریمه چیله­نیر. آغاجلار یاشیل اؤرتویه بورونوبلر. آغ اؤرتوکلو قادین تلسمه­دن آددیملاییر. هئچ ساعاتینا دا باخمیر. گلیب ـ گئدن ماشینلارین سوروجولری دالبادالا ساخلاییرلار. سیقنالی سیقنالین دالینا توتورلار. قادین دورمادان یامانلاییب سوروجولری، یولونا داوام ائدیب گئدیر. 

اوچونجو سانس: 

آرتیق من ائوده­یم. تیلویزیورو آچیرام. او قادین هله ده اللرینی بیر ـ بیرینه سورترکن ماشین گؤزله­ییر…       

Sevdim, öyrəndim və getdim…

»sevmək öyrənməkdir

Və getmək

Duman ağ donunu yollara sərib,

Çıraqları işıqlandır«

Lalə Cəvanşir

Sevdim, öyrəndim və getdim… indi dumanlı yollardayam. Heç bir çırağın işıltısını görə bilmirəm. Yollara baxdıqca doyuncaq, gorumu qazanları görürəm… torpaq ölüm qoxusu verir. Ağacların səmfonisindən sununcu ümid yarpağımı düşmüş görürəm. Bütün sevdiyim adamlar, serçə ürəyimdən vurdular. Mən sevdikcə, onlarda nifrət güclənirdi. Gicələ-gicələ bu döngədən o döngəyə atılırdım…

Sevərkən başımı divara çırpdım…! Sevərkən yamanladım…! sevərkən axmaq adı qoydular mənə…! Sevərkən yamanlarımı ona-buna yolladılar…! Mən nə edə bilərdim, serçə ürəyimlə…?!

Burada dəmir qafiyələr gözlərin misrasında yerləşmişdi. Burada zaman almaların ölümünü sayaqlayırdı…! Burası yer kürəsi, tanrı qəhqəhəsindən oyanırdı insanlar.

Bütün tanrıları içimdə öldürdüm və özümdə qurduğum bütün qalaları uçurtdum. Uçuldum yenidən uçulmayam deyə.

Indi sarı yolun yolçusu olsam da, indi "Sarı Gəlin" mahnımızı oğurlayan kimi, sarı gəlinimi uğurlasalar da, yaşıl yaşamağa hələ ümidim var. Fahişə buludlar hər zaman günəşin üzünə yaşmaq çəkməyəcəklərki…?!

-------------------------------------------------

سئودیم، اؤیرندیم و گئتدیم…

«سئومک اؤیرنمکدیر

و گئتمک

دومان آغ دونونو یوللارا سریب،

چیراقلاری ایشیقلاندیر»

لاله جوانشیر

سئودیم، اؤیرندیم و گئتدیم… ایندی دومانلی یوللاردایام. هئچ بیر چیراغین ایشیلتیسینی گؤره بیلمیرم. یوللارا باخدیقجا دویونجاق، گورومو قازانلاری گؤرورم… تورپاق اؤلوم قوخوسو وئریر. آغاجلارین سمفونیسیندن سونونجو اومید یارپاغیمی دوشموش گؤرورم. بوتون سئودیییم آداملار، سئرچه اوره­ییمدن ووردولار. من سئودیکجه، اونلاردا نیفرت گوجله­نیردی. گیجله-گیجله بو دؤنگه­دن او دؤنگه­یه آتیلیردیم…

سئورکن باشیمی دیوارا چیرپدیم…! سئورکن یامانلادیم…! سئورکن آخماق آدی قویدولار منه…! سئورکن یامانلاریمی اونا-بونا یوللادیلار…! من نه ائده بیلردیم، سئرچه اوره­ییمله…؟! بورادا دمیر قافییه­لر گؤزلرین میصراعسیندا یئرلشمیشدی. بورادا زامان آلمالارین اؤلومونو سایاقلاییردی…! بوراسی یئر کوره­سی، تانری قهقهه­سیندن اویانیردی اینسانلار.

بوتون تانریلاری ایچیمده اؤلدوردوم و اؤزومده قوردوغوم بوتون قالالاری اوچورتدوم. اوچولدوم یئنی­دن اوچولمایام دئیه.

ایندی ساری یولون یولچوسو اولسام دا، ایندی  «ساری گلین»  ماهنیمیزی اوغورلایان کیمی، ساری گلینیمی اوغورلاسالار دا، یاشیل یاشاماغا هله اومیدیم وار. فاحیشه بولودلار هر زامان گونشین اوزونه یاشماق چکمه­یه­جکلرکی…؟!

اؤنجه اوره‌ییمی یئدیلر…

دلی اولاركن، چؤل‌لره دوشدوم، چؤللـه‌مه اولدوم. چمن‌لیكده اوخویان‌لارین آوازینی ائشیدركن، قاچدیم. قیچ‌لاریمی قایچی‌لادی‌لار. هر نه‌یین چمینی ایتیردیم، ایتدیم.

تای ـ ده‌ییشیك اولدوغومو هئچ اؤزومده بیلمه‌دیم. بؤلوندوم، بیر تاییم اوردا ایدی بیر تاییم آیاق قابیمدا. آیاق‌قابی‌سیز تاییمین الینده، قارغ اولموشدوم. اونون هارا گئتدییینی بیلمیردیم. تیكان‌لار آیاغیما باتاركن، ایچیمدن چیخیردیلار. چیغیردیم ـ‌چاخیر گتیرین…!ـ چاخیر یوخ، بلكه منی چوخورا آتدی‌لار. آت قاریشقالار بدنیمه داراشیب، یئمه‌یه باشلادی‌لار منی. اؤنجه اوره‌ییمی یئدی‌لر… سونرا بئینیمی… و سونراسی دا دیلیمی…

دیلنچی كیمی قاپی‌لارا دوشدوم. دیشیمین قیزیل اولدوغونو بیلدیلر، اونودا اوغورلادیلار. دوغروسو داها من قورتارمیشدیم كی بیر اوشاق منی سسله‌دی…

Çal aşıq çal! Aşiqin canı İt canıdı!

Dedim: -sancacaqlar.

Dedi:- sancağım yoxdur, qoy sancsınlar.

Sancdılar, sancılandı. Qarnını tuta-tuta baş götürüb qaçdı. Ona nə qaçaq nəbi dedilər nə də ki qoçaq nəbi. Sevgi üstündə tutdular, ömürlük dustağa saldılar. Yazmağa başladı, qələmini alıb sındırdılar. Dustaqxananın divarlarında, öz qanıyla sevgi şerlərini yazdı. Barmaqlarını kəsdilər, dirnaq çıxardıb dırnaq arası yazdı. Dırnaqlarını cıxartdılar çığırdı, bağırdı…! Dodaqlarını tikdilər. Sevgi şerlərini gözləri yazmağa başladı yanaqlarında. Gözlərini çıxartdılar. Bütün üzvləri şerə dönmüşdü. Hər yanından şer tökülürdü. Dözə bilmədilər, divara dayadılar –Çal aşıq çal! Aşiqin canı İt canıdı!- deyib öldürdülər. Amma ölmədi! Aşığın sazına töküldü Aşiqin şerləri…

<<<<>>>> 

 چال آشیق چال! عاشیقین جانی ایت جانیدی

دئدیم: ـ سانجاجاقلار. 

دئدی:ـ سانجاغیم یوخدور، قوی سانجسینلار. 

سانجدیلار، سانجیلاندی. قارنینی توتا ـ توتا باش گؤتوروب قاچدی. اونا نه قاچاق نبی دئدیلر نه ده کی قوچاق نبی. سئوگی اوستونده توتدولار، عؤمورلوک دوستاغا سالدیلار. یازماغا باشلادی، قلمینی آلیب سیندیردیلار. دوستاق­خانانین دیوارلاریندا، اؤز قانییلا سئوگی شعرلرینی یازدی. بارماقلارینی کسدیلر، دیرناق چیخاردیب دیرناق آراسی یازدی. دیرناقلارینی جیخارتدیلار چیغیردی، باغیردی…! دوداق­لارینی تیکدیلر. سئوگی شعرلرینی گؤزلری یازماغا باشلادی یاناقلاریندا. گؤزلرینی چیخارتدیلار. بوتون عوضولری شعره دؤنموشدو. هر یانیندان شعر تؤکولوردو. دؤزه بیلمه­دیلر، دیوارا دایادیلار ـ چال آشیق چال! عاشیقین جانی ایت جانیدی!ـ دئییب اؤلدوردولر. آما اؤلمه­دی! آشیغین سازینا تؤکولدو عاشیقین شعرلری… 

چپر

 قوجا ائيواندا اولان كسيلميش كؤتويون اوستونده اوتوردو. چنه­سيني چلييينه سؤيكه­يركن، اؤزونو گونه وئردي. گؤزلريني حيه­طه ساري زيلله­دي… حيه­طين اورتاسيندا تويوق ـ جوجه­لر سس كوي ساليب قايناشيرديلار. قارا كؤپك، توت آغاجينين ديبينده ياتاركن هردن بيردن گؤزلريني آچيب، يوموردو. حيه­طين سول كونجونده آرابايا باغلانميش آغ مايدان آت كيشنه­يركن، ديرناقلاريلا يئري ائشيردي. هوندور بوي توت آغاجين كؤلگه­سي قونشونون حيه­طينه ساري اوزاناييردي. گونشين رنگي قيزاريب، ساراليردي. هاوانين رنگي دؤنوب، ياواش ـ ياواش بوزارماغا باشلاييردي.

 ائوين گليني قاپ ـ باجاني سوپوروردو. كؤلگه­سي قاباغينا دوشموشدو. قاباغيني سوپوره ـ سوپوره قونشو ايله اؤز آرالارينداكي چپره يئتيشدي. گلين باشيني بير آن قالديريب، گؤز آلتي قوجايا باخدي. سونرا داليني چپره سؤيكه­يركن،سوپورمه­يينه داوام ائتدي. او قدر سوپوردو كي يئرين تورپاغي دا چيخدي. بير روبا ياخين ايدي كي، گلين داليني چپره سؤيكه­يركن، قاباغيني سوپوروردو.

قوجا گلينين ايشينه مات قالميشدي. اؤز ـ اؤزونه ـ بو قيزين باشينا هاوا گليبديرـ دئييردي. گلين داها قوجايا گؤز آلتي باخميردي، هردن گؤزلريني يوموب آچيردي. سسيني اودوب يئنه ده، قاباغيني سوپوروردو…!  

قارا كؤپك، توت آغاجينين ديبيندن دوردو، قويروغونو بوللايا ـ بوللايا ائوين آرخاسينا كئچدي. چپردن آچديغي جيغير يولدان، باشيني ساليب چپرين او تايينا كئچدي. زيل قارا گؤزلريني، اؤزونو چپره داياميش كيشي­يه زيلله­دي…

<<<<>>>> 

Çəpər

Qoca eyvanda olan kəsilmiş kötüyün üstündə oturdu. Çənəsini Çəliyinə söykəyərkən, özünü günə verdi. Gözlərini həyətə sari zillədi… Həyətin ortasında Toyuq-Cücələr səs küy salıb qaynaşırdılar. Qara Köpək, Tut ağacın dibində yatarkən hərdən birdən gözlərini açıb, yumurdu. Həyətin sol küncündə Arabaya bağlanmış ağ maydan at kişnəyərkən, dırnaqlariyla yeri eşirdi. Hündür boy Tut ağacın kölgəsi qonşunun həyətinə sarı uzanayırdı… Günəşin rəngi qızarıb, saralırdı. Havanın rəngi dönüb, yavaş-yavaş bozarmağa başlayırdı.  

Evin gəlini qap-bacanı süpürürdü. Kölgəsi qabağına düşmüşdü. Qabağını süpürə-süpürə qonşu ilə öz aralarındakı hörülmüş Çəpərə yetişdi. Gəlin başını bir an qaldırıb, göz altı qocaya baxdı. Sonra dalını Çəpərə söykəyərkən, süpürməyinə davam etdi. O qədər süpürdü ki yerin torpağı da çıxdı. Bir roba yaxın idı kı gəlin dalını Çəpərə söykəyərkən, qabağını süpürürdü.

Qoca gəlinin lap bu işinə mat qalmışdı! Öz-özünə- bu qızın başına hava gəlibdir!- deyirdi. Gəlin daha qocaya göz altı baxmırdı, hərdən gözlərini yumub açırdı. Səsini udub yene də, qabağını süpürürdü…!

Qara köpək, tut ağacının dibindən durdu, quyruğunu bullaya-bullaya evin arxasına keçdi. Çəpərdən açdığı cığır yoldan başını salıb, Çəpərin o tayına keçdı. Zil qara gözlərini, özünü Çəpərə dayamış kişiyə zillədi!…     

دایاناجاقلار